|
ارزیابی عملکرد، اجزای عملکرد و برخی صفات فنولوژیکی و مورفوفیزیولوژیکی لاینهای پیشرفته جو دیم در منطقه شیروان
|
عباس بیابانی*   ، مرتضی کریمان ، الیاس نیستانی ، علی راحمی کاریزکی ، رضا رضوانی |
| گروه تولیدات گیاهی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. |
|
|
چکیده: (7 مشاهده) |
بهمنظور شناسایی و گزینش لاینهای متحمل به خشکی جو دیم، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با ۱۵ لاین پیشرفته در سال زراعی ۰1 - ۱۴۰0 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم شهرستان شیروان - استان خراسان شمالی اجرا شد. در این پژوهش، مراحل فنولوژیکی بر اساس مقیاس زادوکس، صفات مورفولوژیکی و اجزای عملکرد شامل ارتفاع بوته، تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی و همچنین برخی صفات فیزیولوژیکی از جمله کلروفیل کل، محتوای نسبی آب برگ و پایداری غشای سیتوپلاسمی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد که اغلب صفات مورد بررسی از جمله ارتفاع بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی در بین لاینها در سطح یک درصد معنیدار بود. مقایسه میانگین صفات نشان داد که عملکرد دانه لاینهای پیشرفته در مقایسه با لاین شاهد (رقم محلی) بین 2/39 تا 45 درصد افزایش یافت بهطوریکه لاین 9 و 5 بهترتیب بیشترین (203/0 کیلوگرم در متر مربع) و کمترین عملکرد دانه (085/0 کیلوگرم در متر مربع) را نسبت به شاهد (14/0 کیلوگرم در متر مربع) داشتند. بیشترین عملکرد بیولوژیکی مربوط به لاین 9 (32/0 کیلوگرم در متر مربع) بود که نسبت به شاهد (22/0 کیلوگرم در متر مربع)، افزایش 5/43 درصدی را بههمراه داشت. نتایج روابط بین صفات نشان داد که عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی عمدتاً تحت تأثیر اجزای عملکرد بهویژه تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه بوده است. صفات فنولوژیکی با تعیین طول دوره رشد و زمانبندی مراحل حیاتی، و صفات فیزیولوژیکی از طریق بهبود وضعیت آبی و پایداری غشای سلولی، بهصورت مستقیم و غیرمستقیم در تغییرات عملکرد نقش داشتهاند. بهطور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که انتخاب ژنوتیپهای زودرس با پایداری فیزیولوژیکی مناسب و ترکیب مطلوبی از اجزای عملکرد میتواند بهعنوان راهبردی مؤثر در بهبود عملکرد و پایداری تولید جو دیم در شرایط اقلیمی خشک مورد استفاده قرار گیرد.
|
|
| واژههای کلیدی: ارتفاع بوته، جو، عملکرد دانه، تنش آبی و محتوای نسبی آب برگ. |
|
|
متن کامل [PDF 758 kb]
(6 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
فیزیولوژی گیاهان زراعی
دریافت: 1405/1/23 | پذیرش: 1405/5/10 | انتشار: 1405/5/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
