گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
چکیده: (12 مشاهده)
به منظور ارزیابی کاربرد کود نیتروژن بر تجمع، تسهیم و انتقال مجدد ماده خشکدر دو هیبرید آفتابگردان (Helianthus annuus L.)، آزمایشی به‌صورت اسپلیت‌پلات در قالبطرحبلوکهایتصادفیدرسهتکرار در مزرعه‌ای واقع در روستای قلعه شهرستان سلطانیه در استان زنجان طی دو سال زراعی 1404-1403 به‌اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایشی شامل: دو هیبرید سینگل‌کراس آفتابگردان در دو سطح (شمس و قاسم) در کرت اصلی و پنج سطح نیتروژن کودی شامل: (تیمارهای شاهد، 40، 80، 120 و 160 کیلوگرم در هکتار نیتروژن خالص از منبع اوره) در کرت فرعی بودند. برطبق نتایج تجزیه واریانس دادهها، برهمکنش سه‌جانبه (سال × کود × رقم)بر وزن خشک برگ و اندام رویشی در گرده‌افشانی و برهمکنش (سال و بلوک) بر وزن خشک ساقه، طبق، اندام رویشی در رسیدگی، میزان انتقال مجدد و کارایی انتقال مجدد و برهمکنش (سال و کود) بر وزن خشک ساقه و میزان انتقال مجدد و برهمکنش (کود و رقم) بر وزن خشک اندام رویشی در رسیدگی، میزان انتقال مجدد، کارایی انتقال مجدد، سهم انتقال مجدد و عملکرد دانه آفتابگردان معنی‌دار بودند.مقایسه میانگین دادهها در دو سال زراعی نشان داد که تیمارهای هیبرید شمس + 160 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن و هیبرید قاسم + 160 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن به‌ترتیب با بیشترین میانگین‌های 5201 و 3852کیلوگرم در هکتار و تیمارهای هیبرید شمس + عدم کوددهی و هیبرید قاسم + عدم کوددهی با کمترین میانگین‌های عملکرد دانه به‌مقدار 3347 و 2839 کیلوگرم در هکتار بودند که افزایشی به‌ترتیب به‌میزان 4/55 و 68/35 درصد را نشان دادند. میزان انتقال مجدد در تیمارهای هیبرید شمس + عدم کوددهی و هیبرید قاسم + عدم کوددهی با بیشترین میانگین‌های 8/753 و 5/684کیلوگرم بر هکتار و تیمارهای هیبرید شمس + 160 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن و هیبرید قاسم + 160 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن به‌ترتیب با کمترین میانگین‌های میزان انتقال مجدد به‌مقدار 3/524 و 2/504 کیلوگرم بر هکتار بودند که افزایشی به‌میزان 77/43 و 76/35 درصد را داشتند. در این تحقیق، در هر دو سال زراعی با افزایش نیتروژن مصرفی، عملکرد دانه و وزن خشک اندام‌های گیاه آفتابگردان بتدریج افزایش یافت و این افزایش در هیبرید شمس نسبت‌به هیبرید قاسم معنی‌دار بود. در مقابل میزان انتقال مجدد و کارایی انتقال مجدد در گیاه آفتابگردان بتدریج کم‌تر شده است که این کاهش در هیبرید قاسم نسبت‌به هیبرید شمس محسوس‌تر بود. براساس نتایج حاصله با افزایش مصرف نیتروژن، عرضه مواد پرورده جهت تولید عملکرد دانه افزایش و میزان انتقال مجدد کاهش می‌یابد.
Farrokhi B, Khalilvand Behrouzyar E, Mirshekari B, Yarnia M, Rashidi V. Evaluation of nitrogen fertilizer application on dry matter accumulation, partitioning and remobilization in two sunflower hybrids
(Helianthus annuus L.). فیزیولوژی گیاهان زراعی 2026; 18 (69) :81-98 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1738-fa.html
فرخی بهروز، خلیل‌وند بهروزیار ابراهیم، میرشکاری بهرام، یارنیا مهرداد، رشیدی ورهرام. ارزیابی کاربرد کود نیتروژن بر تجمع، تسهیم و انتقال مجدد ماده خشک در دو هیبرید آفتابگردان (Helianthus annuus L.). مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1405; 18 (69) :81-98
