برای بررسی رقابت بین گندم و جودره تحت شرایط گرد و خاک، آزمایش گلخانهای بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در پاییز1402 در دانشگاه بوعلی سینا اجرا شد. عوامل آزمایش شامل گونه گیاهی (علفهرز جودره و ارقام گندم الوند و پیشگام)، نسبت کشت گندم:جودره (8:0، 7:1، 6:2، 5:3، 4:4، 3:5، 2:6، 1:7 و 0:8) و غلظت گرد و خاک (0، 1500، 3000 و 6000 میلیگرم بر مترمکعب) بودند. اعمال 3000 میلیگرم گرد و خاک بر مترمکعب اثری بر زیست توده جودره نداشت ولی زیست توده ارقام گندم الوند و پیشگام را به ترتیب به میزان 19 و 28 درصد و سرعت فتوسنتز خالص (19 درصد)، سرعت تعرق (59 درصد)، غلظت دیاکسید کربن بین سلولی (13 درصد) و هدایت روزنهای (27 درصد) را در رقم گندم پیشگام کاهش داد. مؤلفههای فوق در هر سه گونه با 6000 میلیگرم گرد و خاک بر مترمکعب به طور معنیداری کاهش یافت. تحت شرایط بدون گرد و خاک، توان رقابتی جودره در برابر ارقام گندم برابر بود. اگرچه اعمال 1500 میلیگرم گرد و خاک بر مترمکعب بر گونههای مورد آزمایش تنشزا نبود، اما مقادیر شاخص تهاجمی جودره در برابر ارقام گندم را افزایش داد که نشان دهنده افزایش توان رقابتی جودره در برابر ارقام گندم است. در تمامی مقادیر گرد و خاک، شاخص تهاجمی جودره در برابر گندم رقم پیشگام بیشتر از گندم رقم الوند بود. لذا، افزایش وقوع گرد و خاک در سالهای اخیر ممکن است یکی از دلایل طغیان جودره در مزارع گندم باشد.
Aliverdi A, Karami S. Effect of soil dust on photosynthesis, gas exchange, and the competitive ability of wild barley versus wheat. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2026; 17 (68) :1-19 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1703-fa.html
علی وردی اکبر، کرمی سمیرا. اثر گرد و خاک بر فتوسنتز، تبادل گازی و توان رقابتی جودره در برابر گندم. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1404; 17 (68) :1-19