گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده: (21 مشاهده)
کلزا یکی از مهمترین گیاهان دانهروغنی است که تولید آن در مناطق خشک و نیمهخشک کشور با چالش جدی تنش کمآبی مواجه است. به همین منظور، پژوهش حاضر بهصورت آزمایش کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه آزمایشی دانشگاه شهید چمران اهواز در سال زراعی ۰۱-۱۴۰۰ اجرا شد. عامل اصلی شامل دو سطح آبیاری (شاهد با دور آبیاری ۷ روزه و تنش کمآبی با دور آبیاری ۱۴ روزه از مرحله گلدهی) و عامل فرعی شامل پنج رقم تجاری هایولا۵۰، هایولا۴۸۱۵، هایولا۴۰۱، هایولا61 و تراپر بود. در این تحقیق صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک، عملکردی و درصد روغن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تنش کمآبی باعث کاهش معنیدار 25 درصدی هدایت روزنهای، 29 درصدی محتوای نسبی آب، 24 درصدی ارتفاع بوته، 44 درصدی تعداد شاخه بارور، 16 درصدی عملکرد بیولوژیک، 55 درصدی عملکرد دانه و 9 درصدی درصد روغن شد. در مقابل، محتوای نسبی کلروفیل و دمای کانوپی به ترتیب 18 و 24 درصد افزایش یافت. تحلیل هیتمپ همبستگی صفات در شرایط نرمال و تنش نشان داد که علاوه بر بیوماس، صفات فیزیولوژیک هدایت روزنهای و محتوای نسبی آب بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه ارقام داشتند. همچنین براساس تحلیلهای چندمتغیره، ارقام هایولا61 و هایولا۵۰ با حفظ مقادیر بالاتر صفات فیزیولوژیک، عملکردی و درصد روغن، بهعنوان متحملترین ارقام نسبت به تنش کمآبی معرفی شدند.
Pournabi F, Siahpoosh M R, Hassibi P. Evaluation of Morpho-Physiological Responses of Commercial Rapeseed (Brassica napus L.) Cultivars to Drought Stress at the Flowering Stage under Ahvaz Climatic Conditions. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2026; 17 (68) :41-59 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1707-fa.html
پورنبی فاطمه، سیاهپوش محمدرضا، حسیبی پیمان. ارزیابی واکنش مورفو-فیزیولوژیک ارقام تجاری کلزا(Brassica napus L.) به تنش کمآبی در مرحله گلدهی در اقلیم اهواز. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1404; 17 (68) :41-59