مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
چکیده: (66 مشاهده)
خشکی یکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی است که موجب کاهش رشد و عملکرد گیاهان می شود. به منظور ارزیابی ژنوتیپهای گندم دوروم، 17 ژنوتیپ خالص انتخابی به همراه ژنوتیپهای تابان، ثنا و مهرگان بهعنوان شاهد، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار و در سال زراعی 1402-1403 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی شاوور خوزستان بررسی شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف معنیداری بین ژنوتیپهای مختلف مورد مطالعه از لحاظ صفات روز تا سنبلهدهی، روز تا رسیدگی، ارتفاع و عملکرد، طول سنبله و طول پدانکل وجود داشت. نتیجه مقایسات میانگین نشان داد که ژنوتیپهای 12، 19، 22 و 23 از نظر صفات مورد مطالعه از بقیه ژنوتیپها بهتر بودند. بررسیهای ژنتیکی نشان داد که بیشترین واریانس ژنتیکی مربوط به صفات عملکرد دانه، زمان سنبلهدهی و ارتفاع بود. بیشترین وراثتپذیری عمومی مربوط به عملکرد دانه (66 درصد)، روز تا سنبلهدهی (80 درصد) و ارتفاع (46 درصد) بود. همبستگیهای مثبت و معنیداری بین عملکرد دانه، طول سنبله و ارتفاع وجود داشت که نشان میدهد این صفات در افزایش عملکرد دانه مؤثرند. از طرفی، شاخص انتخاب ژنوتیپ ایدهآل (SIIG) بهعنوان ابزاری مفید برای انتخاب ژنوتیپهای برتر نشان داد که ژنوتیپهای 12، 22، 19 و 23 بهترین عملکرد را در بین ژنوتیپهای مورد مطالعه داشتند. نتایج این تحقیق میتواند به انتخاب ژنوتیپهای مقاوم به خشکی با عملکرد دانه بالا کمک کند. همچنین این مطالعه نشان میدهد که صفاتی نظیر زمان سنبلهدهی و ارتفاع از اهمیت زیادی در بهبود عملکرد در شرایط تنش خشکی برخوردارند.
Akbarabadi A, Kazemi H, Najafi Mirak T. Evaluation of Durum Wheat Lines Based on Yield and Morphological Traits for the Selection of Ideal Genotypes. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2025; 17 (67) :5-18 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1691-fa.html
اکبرآبادی علی، کاظمی حسین، نجفی میرک توحید. ارزیابی ژنوتیپهای امیدبخش گندم دوروم براساس عملکرد و خصوصیات مورفولوژیکی جهت انتخاب ژنوتیپ ایدهآل. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1404; 17 (67) :5-18