گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.
چکیده: (241 مشاهده)
این پژوهش در سال زراعی ۱۴۰3-۱۴۰2 در منطقه گمبوعه، شهرستان حمیدیه، با هدف بررسی تأثیر محلولپاشی نانوذرات روی و آهن و برخی مواد آلی بر شاخصهای فیزیولوژیک و عملکرد گندم انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کودهای آلی (۵ سطح) شاهد (بدون کود آلی)، بیوچار باگاس (۵ تن در هکتار)، ورمیکمپوست (۵ تن در هکتار)، اسید هیومیک (در مراحل ساقهدهی و گلدهی)، عصاره جلبک دریایی (در مراحل ساقهدهی و گلدهی، نانوذرات (۴ سطح) : شاهد (بدون نانوذرات)، نانوذرات روی (۲ در هزار)، نانوذرات آهن (۲ در هزار)، نانوذرات آهن + روی (۲ در هزار). عملکرد دانه در تیمار شاهد ۳۳۳۶ کیلوگرم در هکتار بود که تفاوت معنیداری با تیمار عصاره جلبک دریایی (۳۳۸۲ کیلوگرم در هکتار) نداشت، اما نسبت به سایر تیمارها کمتر بود. بالاترین عملکرد مربوط به ورمیکمپوست (۴۵۶۰ کیلوگرم در هکتار) و اسید هیومیک (۴۶۳۷ کیلوگرم در هکتار) بود. نانوذرات روی و آهن تأثیر مثبتی بر عملکرد دانه داشتند. در تیمار شاهد، عملکرد ۳۶۳۰ کیلوگرم در هکتار بود که با کاربرد نانوذرات روی (۴۰۳۸ کیلوگرم)، آهن (۴۰۵۶ کیلوگرم) و ترکیب آهن + روی (۴۲۸۹ کیلوگرم) افزایش یافت. شاخص سطح برگ در تیمار ورمیکمپوست (۴.۹۸) و اسید هیومیک (۵.۱۳) بیشترین مقدار را داشت. همچنین، محلولپاشی آهن + روی باعث افزایش این شاخص به ۵.۰۴ شد. بیشترین مقدار کلروفیل a در تیمارهای ورمیکمپوست (۱.۳۵) و اسید هیومیک (۱.۳۸) مشاهده شد. همچنین، محلولپاشی آهن + روی (۱.۳۷) و آهن (۱.۳۴) برتری معنیداری نسبت به سایر تیمارها داشتند. بیشترین مقدار کلروفیل b در تیمارهای محلولپاشی آهن + روی (۰.۸۸) و آهن در شرایط کاربرد اسید هیومیک (۰.۹۰) مشاهده شد. بیشترین مقدار محتوای روی دانه در تیمارهای ورمیکمپوست (۳۲.۵) و اسید هیومیک (۳۴.۵ میلیگرم در کیلوگرم) بود. همچنین، نانوذرات روی (۳۲.۴) و ترکیب آهن + روی (۳۲.۲) افزایش قابلتوجهی ایجاد کردند. اسید هیومیک (۸۷.۵) و ورمیکمپوست (۸۹.۸ میلیگرم در کیلوگرم) بیشترین مقدار محتوای آهن دانه را داشتند. در بین نانوذرات، ترکیب آهن + روی (۸۹.۲) و نانوذرات آهن (۸۲.۲) عملکرد بهتری نسبت به سایر تیمارها نشان دادند. کاربرد ورمیکمپوست و اسید هیومیک، همچنین محلولپاشی نانوذرات آهن و روی، تأثیر مثبتی بر عملکرد و ویژگیهای فیزیولوژیکی گندم داشت و موجب بهبود شاخصهای رشد، کلروفیل، و عناصر غذایی دانه شد.
Delph Aboodi H, Fateh E, Aynehband A. The effect of foliar spraying of zinc and iron nanoparticles and some organic materials on physiological indices and yield of wheat.. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2025; 17 (66) :105-122 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1684-fa.html
دلف عبودی حسین، فاتح اسفندیار، آینه بند امیر. تأثیر محلولپاشی نانوذرات روی و آهن و برخی موادآلی بر شاخصهای فیزیولوژیک و عملکرد گندم. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1404; 17 (66) :105-122