گروه زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (5 مشاهده)
استفاده از نظامهای کشت مخلوط ازجمله آگروفارستری راهکاری مؤثر برای افزایش بهرهوری و پایداری تولید در مناطق گرم و خشک و برخوردار از محدودیت منابع آبی و خاکی است. این پژوهش با هدف بررسی اثر تاریخ کاشت و فاصله کاشت بر عملکرد و صفات کمی لوبیا چشمبلبلیو نخل خرمادر مزرعه مؤسسه تحقیقات خرما و میوههای گرمسیری کشور در شهرستان اهوازانجام شد. آزمایش بهصورت اسپلیت–اسپلیتپلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سالهای زراعی 02-1401 و 03-1402 اجرا گردید. تیمارها شامل نظام کشت در سه سطح کشت خالص خرما، کشت خالص لوبیا و کشت مخلوط خرما-لوبیا در کرت اصلی، تاریخهای کاشت 1، 15 و 30 خرداد در کرت فرعی و فواصل کاشت لوبیا 15، 20 و 25 سانتیمتر در کرت فرعی-فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که نوع کشت بر بیشتر صفات بررسیشده در هر دو گیاه اثر معنیدار داشت. در خرما، اثر متقابل نوع کشت، تاریخ کاشت و فاصله کاشت بر عملکرد، وزن، طول، قطر و حجم میوه، وزن و حجم هسته و رطوبت میوه معنیدار بود. بیشترین عملکرد خرما در کشت مخلوط، تاریخ کاشت 1 خرداد و فاصله کاشت 25 سانتیمتر به دست آمد. همچنین بیشترین وزن، طول، قطر و حجم میوه عمدتاً در کشت مخلوط، تاریخ کاشت 30 خرداد و فاصله کاشت 25 سانتیمتر مشاهده شد. در لوبیا چشمبلبلی، اثر نوع کشت، تاریخ کاشت و فاصله کاشت بر عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، شاخص برداشت و تعداد دانه در غلاف معنیدار بود. بیشترین شاخص برداشت در کشت مخلوط با 74/38 درصد و در تاریخ کاشت 30 خرداد با 76/38 درصد حاصل شد. همچنین بیشترین عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه لوبیا در کشت مخلوط و فاصله 20 سانتیمتر، به ترتیب با 9/3409 و 67/1384 کیلوگرم در هکتار مشاهده گردید. بیشترین تعداد دانه در غلاف نیز در ترکیب تاریخ کاشت 15 خرداد و فاصله 25 سانتیمتر با 03/9 به دست آمد. درمجموع، سامانه کشت مخلوط نخل خرما و لوبیا چشمبلبلی، همراه با مدیریت مناسب تاریخ و فاصله کاشت، میتواند موجب بهبود عملکرد، افزایش کارایی استفاده از منابع و ارتقای پایداری تولید در شرایط اقلیمی مشابه خوزستان شود.
Mousavi S N, Alavifazel M, Marashi S K, Lak S, Boroujerdnia M. Evaluation of planting date and plant density on the yield and agronomic traits of cowpea (Vigna unguiculata L.) in sole and intercropping systems with date palm. , فیزیولوژی گیاهان زراعی. 2026; 18 (69) :125-142 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1744-fa.html
موسوی سید ناصر، علوی فاضل مجتبی، مرعشی سید کیوان، لک شهرام، بروجردنیا مریم. بررسی اثر تاریخ و فاصله کاشت بر عملکرد و صفات کمی لوبیا چشمبلبلی(Vigna unguiculata L.) در شرایط کشت خالص و مخلوط با خرما. ، مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1405; 18 (69) :125-142