باتوجه به اهمیت کشت گیاهان روغنی دیم و امکان وارد کردن آنها در تناوب با گندم، در مطالعه حاضر واکنشهای صفات مورفو-فیزیولوژیکی گیاه گلرنگ(Carthamus tinctorius)در پاسخ به انواع خاکورزی در شرایط دیم مورد ارزیابی قرار گرفت. این آزمایشبرپایه طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طی سالهای زراعی 1398-1396 و در مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان اجرا شد. تیمارها بهصورت کاشت گلرنگ در سیستمهای کشت مستقیم، کمخاکورزی و خاکورزی مرسوم اعمال گردیدند. نتایج این آزمایش نشان داد که انواع خاکورزی باعث ایجاد تغییرات در صفات مورفو-فیزیولوژیکی گیاه گلرنگ گردید.بیشترین عملکرد (796 کیلوگرم بر هکتار) به صورت معنیداری مربوط به گیاهان تحت کشت مستقیم بود که بهترتیب 8/24 و 40 درصد نسبت به کمخاکورزی و کشت مرسوم افزایش نشان داد. در سیستم کشت مستقیم، رطوبت نسبی برگ (69 درصد)، کلروفیل کل (01/2 میلیگرم بر گرم وزن تر برگ)،شاخص سطح برگ (8/2) بهترتیب نسبت به کمخاکورزی و کاشت مرسوم به صورت معنیداری بیشتر بودند.بیشترین مقدار آنزیمهای کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز (به ترتیب 085/0 و 72/0 واحد میلیگرم پروتئین در دقیقه) در برگ گیاهان کشت شده به روش کشت مرسوم مشاهده شد. در کشت مرسوممیزان کلونیزاسیون و اسپوریزاسیون قارچهای مایکوریزا کاهش معنیداری را نسبت به دو تیمار دیگر داشتند.در نهایت صفات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی مرتبط با عملکرد در کشت مستقیم و کمخاکورزی نسبت به کشت مرسوم وضعیت مطلوب و پایدارتری را نشان داد.
Elyasi S S, Pirzad A, Jalilian J, Roohi E, Siosemardeh A. The morpho-physiological responses of safflower to different types of tillage in rainfed conditions. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2023; 15 (57) :91-112 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1597-fa.html
الیاسی سید شهرام، پیرزاد علیرضا، جلیلیان جلال، روحی ابراهیم، سی و سه مرده عادل. پاسخهای مورفو-فیزیولوژیکی گیاه گلرنگ به انواع خاکورزی در شرایط دیم. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1402; 15 (57) :91-112