بهرغم پیشرفتهای ژنتیکی، بروز عوامل محدودکنندهای همچون اقلیم، خاک و مدیریت زراعی باعث گردیده است در بسیاری از مناطق، فاصله قابلتوجه بین عملکرد برداشتی زارعین و پتانسیل عملکرد ژنتیکی ایجاد گردد. شناخت عوامل محدودکننده و برنامهریزی مناسب و تعیین راهکارهای افزایش سازگاری گیاهان زراعی به این تغییرات احتمالی، سبب پاسخ مناسب گیاهان زراعی به این تغییرات میشود. بدین منظور، مطالعه حاضر باهدف بررسی اثر تاریخ کاشت و رقم بر عملکرد و صفات فیزیولوژیکآزمایشی بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400-1399 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان اجرا گردید. عامل اصلی شامل چهار تاریخ کشت 15 مهر، 30 مهر، 15 آبان، 30 آبان و عامل فرعی رقم که این ارقام شاملچمران 2، سیروان و میهنبودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ساده تاریخ کاشت بر کلیهی صفات موردبررسی در سطح احتمال یک درصد و اثرات ساده رقم بر صفات سرعت فتوسنتز، عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد و هدایت مزوفیلی، هدایت روزنهایدر سطح احتمال پنج درصد معنیدار شد. تاریخ کاشت 15 مهرماه به دلیل کشت زودهنگام و حادث شدن مراحل رشدی با دماهای پایینتر از تحمل گیاه و تاریخ کاشت 30 آبان به دلیل تأخیر در زمان کاشت سبب کاهش عملکرد دانه گردید. بهطورکلیتاریخ کشت مناسبضمنافزایششرایط بهینه برای ارقام گندمویژگیهایرشدیو فیزیولوژیکگیاهازجملهمؤلفههایفتوسنتزی، شرایطمساعدیرا برایرشدمطلوبترگیاه فراهمنمودهو نهایتاً عملکرد دانه را افزایش میدهد. در این مطالعه این تاریخ کاشت 15 آبان و رقم میهن به ترتیب بهعنوان بهترین تاریخ کاشت و رقم برای منطقه خرمآباد و مناطق آبوهوایی مشابه آن توصیه میگردد.
khosravi H, Akbari N, Daneshvar M, Akbarpour O A, Rahimi moghadam S. Investigation of the effects of planting date and cultivar on physiological traits and grain yield of irrigated wheat (Triticum aestivum L.) in Khorramabad climate. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2023; 14 (55) :39-56 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1551-fa.html
خسروی حامد، اکبری ناصر، دانشور ماشااله، اکبرپور امید علی، رحیمی مقدم سجاد. بررسی اثرات تاریخ کاشت و رقم بر صفات فیزیولوژیک و عملکرد دانه گندم آبی (.Triticum aestivum L) در شرایط آب و هوایی خرمآباد. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1401; 14 (55) :39-56