crop physiology journal

fa ارزیابی شاخص‌های فیزیولوژیکی رشد دو رقم تجاری نیشکر در تراکم‌های مختلف و استفاده از مدل‌های سیگموئیدی Evaluation of Physiological Growth Indices of Two Commercial Sugarcane Cultivars under Different Plant Densities Using Sigmoid Models فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research تراکم ساقه یکی از مهم‌ترین عوامل مدیریتی در کشت نیشکر است که بر شاخص‌های فیزیولوژیکی رشد اثر مستقیم دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی اثر چهار سطح تراکم ساقه (22، 24، 26 و 28 ساقه در متر مربع) بر هفت شاخص فیزیولوژیکی رشد شامل شاخص سطح برگ، سرعت رشد محصول، سرعت جذب خالص، دوام سطح برگ، نسبت سطح برگ، نسبت وزن برگ و سطح ویژه برگ، در دو رقم تجاری CP69-1062 و CP48-103 انجام شد. آزمایش به ‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه شرکت کشت و صنعت نیشکر امیرکبیر اهواز (جنوب استان خوزستان) اجرا گردید. نتایج نشان داد که تراکم 22 ساقه بهترین شرایط را برای سرعت رشد محصول، سرعت جذب خالص، نسبت سطح برگ و سطح ویژه برگ  فراهم کرد، در حالی که تراکم 28 ساقه به بیشترین مقادیر شاخص سطح برگ، نسبت وزن برگ و دوام سطح برگ منجر شد. مقایسه ارقام نشان داد کهCP69-1062  پایداری بیشتری داشت، اما CP48-103 حساسیت شدیدتری به افزایش تراکم نشان داد. در تراکم‌های بالاتر از 26 ساقه افت شدید شاخص‌های فیزیولوژیکی (به ‌جز شاخص سطح برگ، نسبت وزن برگ و دوام سطح برگ) مشاهده شد. مدل‌سازی رشد با استفاده از سه مدل سیگموئیدی (لجستیک، گامپرتز و ریچاردز) نشان داد که مدل لجستیک در ارزیابی کلی هفت شاخص بهترین برازش را داشت، اما مدل ریچاردز با داشتن پارامتر شکل انعطاف‌پذیر (d) برای سرعت جذب خالص، نسبت سطح برگ، نسبت وزن برگ و دوام سطح برگ که الگوی نامتقارن دارند، دقت بالاتری ارائه کرد. پارامترهای مدل‌ها (x₀، a، b، (d  الگوی تغییرات شاخص‌های فیزیولوژیکی تحت تراکم‌های مختلف را کمی‌سازی کردند. تراکم 24-22 ساقه برای CP69-1062 و 26-22 ساقه برای CP48-103 با استفاده از مدل‌های لجستیک و ریچاردز توصیه می‌شود.   Stem density is one of the most important management factors in sugarcane cultivation, directly affecting the physiological growth indices. This study was carried out with the aim of evaluating the effect of four stem density levels (22, 24, 26, and 28 stems per square meter) on seven physiological growth indices, including leaf area index, crop growth rate, net assimilation rate, leaf area duration, leaf area ratio, leaf weight ratio, and specific leaf area, in two commercial cultivars, CP69‑1062 and CP48‑103. The experiment was conducted as split plots in a randomized complete block design with three replications at the Amir Kabir Sugarcane Agro‑Industry Farm in Ahvaz (southern Khuzestan Province).The results showed that the density of 22 stems provided the best conditions for crop growth rate, net assimilation rate, leaf area ratio, and specific leaf area, while the density of 28 stems resulted in the highest values of leaf area index, leaf weight ratio, and leaf area duration. Comparison of the cultivars indicated that CP69‑1062 had greater stability, whereas CP48‑103 showed greater sensitivity to increasing density. At densities above 26 stems, a severe decrease in physiological indices (except for leaf area index, leaf weight ratio, and leaf area duration) was observed. Growth modeling using three sigmoidal models (logistic, Gompertz, and Richards) showed that the logistic model had the best overall fit for evaluating the seven indices, whereas Richards model, due to having a flexible shape parameter (d), provided higher accuracy for net assimilation rate, leaf area ratio, leaf weight ratio, and leaf area duration, which have asymmetric patterns. The parameters of the models (x₀, a, b, d) quantified the patterns of variation in physiological indices under different stem densities. Based on logistic and Richards models, a density of 22–24 stems for CP69‑1062 and 22–26 stems for CP48‑103 is recommended.   مدل‌ لجستیک, ریچاردز, رقابت درون‌گونه‌ای و رگرسیون غیر خطی. Logistic model, Richards, intraspecific competition and nonlinear regression. 5 32 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1505-3&slc_lang=fa&sid=1 Habibolah Roshanfekr حبیب اله روشنفکر h.roshanfekr@scu.ac.ir 1910248487 100319475328460012688 Yes Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Alireza Azizi علیزضا عزیزی alireza.andika@yahoo.com 6639378851 100319475328460012689 No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Payman Hassibi پیمان حسیبی p.hassibi@scu.ac.ir 0054648793 100319475328460012690 No Department of Plant Production and Genetics, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Hossien Noroozi جسین نوروزی HossienNoroozi@yahoo.com 1972436104 100319475328460012691 No Agronomy Research Group, Sugarcane Development Research and Training Institute of Khuzestan, Ahvaz, Iran. گروه تحقیقات به زراعی موسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر خوزستان، اهواز، ایران.