|
بررسی نقش قندها و هورمونهای اکسین و سیتوکینین در تنظیم غالبیت انتهایی استولونهای سیبزمینی
|
اشکان عباسیان*   ، علی احمدی |
| موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال |
|
|
چکیده: (15 مشاهده) |
غالبیت انتهایی فرایندی است که بهوسیله آن جوانه انتهایی (هوایی یا زیرزمینی)، از رشد و نمو جوانههای جانبی بازداری مینماید. این پدیده یکی از فرآیندهای کلیدی در رشد استولونهای سیبزمینی است که نقش مهمی در تعیین زمان و الگوی آغاز تشکیل غده دارد و عمدتاً تحت اثر شبکه پیچیدهای از پیامرسانهای گیاهی (بخصوص هورمونها و قندها) قرار دارد. در ابتدا، اکسین بهعنوان تنظیمکننده اصلی غالبیت انتهایی درنظر گرفته میشد؛ هورمونی که بهطور غیرمستقیم و از طریق پیامرسانهای ثانویه (سیتوکینین و اسید آبسیزیک)، رشد جوانههای جانبی را مهار میکند. آزمایشهای فیزیولوژی پیشرفته نقش اصلی قندها در غالبیت انتهایی را مطرح نمودند. در پاسخ به از دست دادن نوک شاخساره، در گیاهان سازوکارهای پیامرسانی دوربردی تکامل مییابند که سبب رهاسازی جوانههای جانبی و ایجاد پتانسیلهای جدید رشدی برای گیاه میگردد. در این آزمایش که در محل گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی دانشگاه تهران بهصورت اسپلیت فاکتوریل با طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی، در چهار تکرار اجرا گردید، بهمنظور بررسی اثر حذف غالبیت انتهایی بر رفتار جوانههای جانبی استولون سیبزمینی، پس از سرزنی اولین استولون، اثر دستکاری عوامل کربوهیدراتی (غلظت 100 قسمت در میلیون ساکارز، غلظت 100 قسمت در میلیون گلوکز و برگزدایی) و هورمونی (غلظت 10 قسمت در میلیون اکسین، غلظت 10 قسمت در میلیون سیتوکینین) بر رشد و نمو جوانههای جانبی آن، مورد ارزیابی قرار گرفت. با وجودی که در طی سالیان اخیر مطالعههای گستردهای بر روی کربوهیدراتها بهعنوان عامل اولیه تنظیمکننده رشد و نمو جوانهها پس از حذف غالبیت انتهایی انجام گردیده است، اما نتایج این تحقیق نشان داد که غلظت آستانه کربوهیدرات (قند) و سطح هورمونهایی از قبیل سیتوکینین، اکسین در سیبزمینی، نقش بسیار مهمی در فعالسازی یا عدم فعالسازی جوانههای جانبی ایفا مینمایند.
|
|
| واژههای کلیدی: سیب زمینی، اکسین، سیتوکینین، قندها و غالبیت انتهایی. |
|
|
متن کامل [PDF 795 kb]
(7 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
فیزیولوژی گیاهان زراعی
دریافت: 1404/11/21 | پذیرش: 1404/12/13 | انتشار: 1404/12/13
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
