fa اثر تنش شوری بر عملکرد، غلظت و توزیع برخی عناصر در اندام‌ های مختلف دو رقم برنج(Oriza sativa. L) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: times new roman;"><strong>به‌منظور بررسی اثر تنش شوری </strong><strong>بر تجمع یون&rlm; ها در ژنوتیپ‌های حساس </strong><strong><span dir="LTR">(IR29)</span></strong><strong> و متحمل به</strong><strong><span dir="LTR">&shy; </span></strong><strong>شوری </strong><strong><span dir="LTR">(FL485)</span></strong><strong> برنج، </strong><strong>این </strong><strong>آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و با سه تکرار در پژوهشکده بیوتکنولوژی کرج در سال 1393 اجرا شد. بذرهای ارقام متحمل و حساس به شوری در محیط کشت یوشیدا رشد داده شدند و پس از </strong><strong>28 روز </strong><strong>&nbsp;با دو غلظت صفر و 100 میلی &shy;مولار کلرور سدیم تیمار شدند. نمونه&rlm; ها از برگ پرچم، ساقه و خوشه هر گیاه به‌صورت جداگانه در زمان&rlm; های صفر، 7، 14، 21 و 28 روز پس از شروع اعمال تیمار جمع &rlm;آوری شد و غلظت عناصر سدیم، پتاسیم، کلر، کلسیم و منیزیم در هر یک از اندام&rlm; ها به‌طور جداگانه اندازه&rlm; گیری شدند. نتایج نشان داد که تحت تنش درصد افزایش تجمع</strong> <strong>سدیم در برگ پرچم، خوشه و ساقه رقم حساس نسبت به تیمار شاهد به&shy; ترتیب 139، 71 و 121 درصد و</strong> <strong>بیش از رقم متحمل</strong> <strong>بود. کاهش قابل‌توجهی</strong> <strong>در غلظت پتاسیم</strong> &nbsp;<strong>برگ پرچم، ساقه و خوشه</strong> <strong>هر دو رقم در شرایط شوری مشاهده شد. شوری موجب</strong> <strong>تجمع قابل ملاحظه</strong> <strong>کلر</strong> <strong>در برگ پرچم و ساقه رقم حساس به &shy;ترتیب به میزان 53 و 111 درصد در</strong> <strong>مقایسه با تیمار شاهد شد. کاهش چشم&shy;گیری در غلظت کلر </strong><strong>ا</strong><strong>ندام &rlm;های رقم متحمل </strong><strong>به‌استثنای ساقه آن در شرایط تنش </strong><strong>مشاهده شد.</strong><strong> در شرایط تنش،</strong> <strong>تجمع کلسیم</strong> <strong>&nbsp;در بخش &rlm;های مختلف رقم متحمل به‌طور قابل‌توجهی بیش از رقم حساس بود. </strong><strong>به&shy;‌محض اعمال تیمار شوری</strong> <strong>غلظت</strong> <strong>منیزیم</strong> <strong>غلاف برگ و برگ پرچم هر دو رقم به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یافت، درحالی‌که، تغییرات معنی&rlm; داری در میزان غلظت</strong> <strong>منیزیم سنبله هر دو رقم مشاهده نشد</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong><strong> شوری موجب کاهش معنی &rlm;دار </strong><strong>عملکرد (4/48 درصد) و اجزای عملکرد دانه در رقم حساس شد، حال‌آن که درصد کاهش عملکرد در رقم متحمل معنی&rlm; دار نبود. نتایج نشان داد که ژنوتیپ </strong><strong><span dir="LTR">FL485</span></strong><strong> دارای سازوکار کاهش سرعت انتقال سدیم و کلر به بخش &rlm;های فعال گیاه نظیر برگ&rlm; های جوان و خوشه می&rlm; باشد و بدین ترتیب از بروز خسارت به این اندام&rlm; ها جلوگیری کرده و مانع از کاهش معنی &rlm;دار عملکرد می &rlm;شود. </strong></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><span style="font-size: 14px;"><strong>In order to investigate of effect of salinity on ions accumulation in salt sensitive (IR29) and salt tolerant (FL485) rice genotypes, a factorial experiment based on completely randomized design with three replication was carried out in Karaj Biotechnology Research Institute in 2014. Seedlings of salt sensitive and salt tolerant were grown in Youshida nutrient solution culture and after 28 days, they were treated with two concentrations of zero and 100 milli Molar sodium chloride. Samples were collected from flag leaf, stem and panicles of each plant separately at zero, 7. 14, 21 and 28 days after&nbsp; applying the treatment and the concentration of sodium, potassium, chlorine, calcium and magnesium elements in each of the organs was measured individually. Result showed that under tension, the percentage of increase in sodium accumulation in flag leaf, cluster and stem of sensitive cultivar was 139, 71 and 121 percent than the control treatment and more than tolerant cultivar. Significant decrease was observed in potassium concentration of flag leaf, stem and panicles in both cultivars under salinity conditions. Salinity caused significant chlorine accumulation in flag leaf and stem of sensitive cultivar by the amount of 53 and 111 percent compared to control treatment. Significant decrease was observed in the concentration of chlorine in different tolerant cultivar organs, with the exception of stem in tension conditions. Under tension conditions,</strong> <strong>calcium accumulation in different parts of the tolerant cultivar was significantly more than sensitive cultivar. Upon application of saline treatment, the concentration of magnesium in leaf and leaf pods of both cultivars significantly decreased, while no significant changes were observed in panicle magnesium concentration of the two cultivars. Salinity caused a significant reduction in yield (48.4 percent) and grain yield components in sensitive cultivar, while the percentage of yield loss in the tolerant cultivar was not significant. The results showed that the FL485 genotype has the mechanism of reducing the rate of sodium and chlorine transfer to active parts of the plant, such as young leaves and panicles, thus prevents damage to these organs and prevents the significant reduction of yield.</strong></span></span></div> تحمل, حساسیت, برگ پرچم, سدیم و کلر. Tolerant, Sensitive, Flag leaf, Sodium and Chlorine. 27 40 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-137&slc_lang=fa&sid=1 سعید سعیدی پور saeeds79@gmail.com 10031947532846003773 10031947532846003773 Yes