fa ارزیابی تحمل به شوری برخی از اکوتیپ‌های یونجه با استفاده از صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">شوری یکی از عوامل مهم کاهش &shy;دهنده رشد گیاهان در بسیاری از مناطق جهان است. غربالگری و انتخاب اکوتیپ &shy;ها متحمل بر اساس ویژگی‌های مورفولوژیکی و بیوشیمیایی یکی از اقدامات مهم در جهت دستیابی به اکوتیپ &shy;های متحمل به شوری می‌باشد. در این آزمایش تغییرات برخی از صفات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی، پنج اکوتیپ یونجه تحت سه سطح تنش شوری (شاهد، 50 و 100 میلی‌مول نمک) در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی و به&shy; صورت اسپلیت پلات با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی&shy;آباد دزفول در سال 1395 مورد ارزیابی قرار گرفت. فاکتور اصلی، سطوح مختلف تنش شوری و فاکتور فرعی شامل پنج اکوتیپ یونجه بود. نتایج نشان داد تنش شوری اثر معنی&shy; دار بر عملکرد ماده خشک، میزان نشت الکترولیت، محتوای نسبی آب برگ (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">RWC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">)، میزان عناصر سدیم و پتاسیم، فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های سوپراکسید دیسموتاز (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">SOD</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">)، کاتالاز (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">CAT</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">) و آسکوربات پراکسیداز (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">APX</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">) داشت. مقایسه &shy;های میانگین سطوح تنش شوری به روش دانکن در سطح احتمال پنج درصد نشان داد که کم‌ترین میزان ماده خشک، محتوای نسبی آب برگ، یون پتاسیم ونسبت یون پتاسیم به یون سدیم و بیش &shy;ترین مقدار مالون&shy; دی&shy; آلدئید (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">MDA</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">) مربوط به تنش شوری شدید (100 میلی‌مولار) بود. این امر بیانگر آسیب زیاد اکوتیپ &shy;های یونجه مورد بررسی در نتیجه اعمال شوری شدید بود. بالا رفتن تنش شوری تا میزان 50 میلی‌مولار باعث افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های سوپراکسید&shy;دیسموتاز، کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز در اکوتیپ&shy; های یونجه شد ولی تنش شدید شوری باعث کاهش فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز شد. این وضعیت نشان&shy; دهنده فعال شدن سیستم آنتی&shy; اکسیدانی در یونجه برای افزایش تحمل به شوری تا سطح 50 میلی&shy; مولار نمک بود ولی با افزایش سطح تنش تا 100 میلی&shy; مولار به علت تخریب سیستم سنتز پروتئین، کارایی سیستم آنتی &shy;اکسیدانی در یونجه کم شد. </span></strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: times new roman;"><strong>In order to investigate the effect of drought tension after flowering on dry matter remobilization in 56 wheat genotype, the present experiment was conducted as rectangular lattice 8x7 with two replications during 2010-11 cropping year at research farm of the Campus of Agriculture and Natural Resources of Kermanshah Razi University. Results showed that there was a significant difference at one percent level among genotypes in terms of grain yield and about 27.2 percent reduction in grain yield was observed in response to drought tension after flowering. Mean comparison of yield in different wheat genotypes showed that under humidity control conditions, Darab 2, Navid and UN-11 genotypes (760, 690 and 662 gram per meter square, respectively) had the highest and Rasad cultivar (419 gram per meter square) had the lowest grain yield and also under drought tension conditions after flowering, 330 and Moghan1 genotypes by 542 and 510 gram per meter square, respectively, had the highest and Shiroudi cultivar by 187 gram per meter square had the lowest grain yield. In terms of dry matter remobilization and remobilization efficiency, lower stem internodes compared to peduncle and penultimate internode, showed superiority. Under studied genotypes had a significant difference in remobilization and dry matter remobilization efficacy. According to the obtained results, it appears that remobilization efficiency has been affected under genetic and environment and probably higher production of dry matter at flowering stage would be resulted to higher dry matter remobilization to the grain.</strong></span></span></div> آنتی اکسیدان, عملکرد علوفه و ماده خشک. Bread wheat, Genetic diversity, Dry matter, Peduncle. 105 120 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-134&slc_lang=fa&sid=1 احمد علی شوشی دزفولی aashoushi@gmail.com 10031947532846003505 10031947532846003505 Yes مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد علیرضا پاک نژاد 10031947532846003506 10031947532846003506 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد علی عصاره 10031947532846003507 10031947532846003507 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز ناصر ظریفی نیا 10031947532846003508 10031947532846003508 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد