fa اثر کاربرد کلسیم بر ویژگی‌های فیزیولوژیکی و عملکرد دانه سویا در شرایط آلودگی خاک به سرب فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">کلسیم نقش مهمی در رشد و نمو گیاه و واکنش به تنش &shy;های محیطی ایفا می&shy; کند. با این وجود اثر آن در واکنش گیاه به تنش فلزات سنگین به &shy;طور گسترده &shy;ای مورد بررسی قرار نگرفته است. لذا به &shy;منظور بررسی نقش کلسیم در تحمل به تنش سرب در سویا آزمایشی گلدانی در منطقه واوان واقع در جنوب تهران انجام شد. این تحقیق به&shy; صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارها شامل سه سطح سرب (صفر، 100 و 200 میلی&shy; گرم نیترات سرب بر کیلوگرم خاک) و سه سطح کلسیم (صفر، 200 و 400 میلی&shy; گرم کلرید کلسیم بر کیلوگرم خاک) بود. نتایج نشان داد که تنش سرب غلظت سرب ریشه، پراکسیداسیون چربی&shy; ها و فعالیت آنزیم&shy; های آنتی &shy;اکسیدان سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز را افزایش داد. سمیت سرب هم&shy; چنین موجب کاهش صفات شاخص سبزینگی، محتوی آب نسبی، سطح برگ، زیست توده و عملکرد دانه سویا شد. از سوی دیگر تحت شرایط تنش سرب، کاربرد کلسیم به&shy; ویژه 400 میلی&shy; گرم کلرید&shy;کلسیم بر کیلوگرم خاک موجب کاهش جذب سرب و پراکسیداسیون چربی&shy; ها و فعالیت بیش &shy;تر آنزیم &shy;های سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز شد. کاربرد کلسیم باعث بهبود صفات مرتبط با رشد از جمله شاخص سبزینگی، محتوی آب نسبی، سطح برگ، زیست توده و عملکرد دانه سویا شد. این نتایج نشان داد که کلسیم می&shy; تواند از طریق کاهش جذب سرب، افزایش فعالیت آنزیم &shy;های آنتی&shy; اکسیدان، بهبود وضعیت آبی گیاه و محتوی کلروفیل به &shy;عنوان ابزاری مفید در تحمل به تنش سرب در سویا مورد استفاده قرار گیرد.</span></strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: times new roman;"><strong>Calcium plays an important role in plant growth and development and response to environmental tensions.</strong><strong> However, its effect on the plant response to heavy metal tension has not been widely investigated. Therefore, in order to investigate the role of calcium on lead tension tolerance in soybean a pot experiment was conducted in Vavan region at the south of Tehran. The present research was carried out as factorial at the basis of completely randomized design with three replications. Treatments included three levels of lead (zero, 100 and 200</strong> <strong>milligram of lead nitrate per kilogram of soil) and three calcium levels (zero, 200 and 400 milligram calcium chloride per kilogram soil). Results showed that lead tension increased lead concentration in the root, lipids peroxidation and antioxidant enzymes activity such as superoxide dismutase and catalase.</strong> <strong>Lead toxicity also reduced the traits of vegetation index, relative water content, leaf area, biomass and soybean grain yield. On the other hand, calcium application especially 400 milligram of chloride calcium per kilogram soil declined lead uptake and lipids peroxidation and further increasing superoxide dismutase and catalase enzymes activities under lead tension conditions. Calcium application improves the growth-related traits, including vegetation index, relative water content, leaf area, biomass and grain yield of soybean. These results revealed that calcium via reducing lead uptake, increasing antioxidant enzymes activity, improving plant water status and chlorophyll content can be used as a profitable tool in tolerance to lead tension in soybean.</strong></span></span></div> حبوبات, عملکرد دانه, فلزات سنگین و محتوای آب نسبی. Beans, Grain yield, Heavy metals and Relative water content. 89 104 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-133&slc_lang=fa&sid=1 امید صادقی پور osadeghipour@yahoo.com 10031947532846003517 10031947532846003517 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری