fa ارزیابی صفات زراعی و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی در شرایط کاربرد هیومیک‌اسید و تراکم‌های مختلف بوته در برخی ارقام زمستانۀ کلزا (.Brassica Napus L) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; به &shy;منظور بررسی اثر تراکم</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">های مختلف بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام کلزا تحت سطوح مختلف اسید&shy;هیومیک، این آزمایش به &shy;صورت فاکتوریل اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">بذر</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">واقع</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">در</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">کرج،</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">طی</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">دو</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">سال</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">زراعی</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">1393-94 و 95-1394 اجرا شد. تراکم بوته و هیومیک اسید به</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">صورت فاکتوریل در کرت</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">های اصلی و رقم در کرت</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">های فرعی قرار گرفتند. </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">تیمارها شامل: تراکم بوته (40، 60 و 80 بوته در متر مربع) و هیومیک&shy; اسید (عدم کاربرد یا شاهد</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">و کاربرد هیومیک&shy; اسید)</span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> و ارقام کلزا </span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;">(</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">Ahmadi</span></span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;"> ،</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">Okapi</span></span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;"> ،</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">Karaj1</span></span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;">،</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;"> Opera</span></span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;">،</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">L72</span></span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;">،</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">SW102 </span></span></strong><strong><span style="font-family: times new roman,serif;">)</span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">. </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">نتایج آزمایش نشان داد که اثر برهمکنش تراکم و رقم بر کلیه صفات مورد بررسی به استثنای ارتفاع بوته و درصد روغن دانه معنی</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">دار شد و بیش &shy;ترین میانگین صفات در تراکم 40 بوته در متر مربع و لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">L72</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> به‌دست آمد. </span></strong>&nbsp;<strong><span style="font-family: b nazanin;">بیش&shy; ترین میزان عملکرد روغن دانه و عملکرد دانه در تیمار تراکم بوته 40 بوته در متر&shy;مربع و لاین </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">L72</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> و کم&shy; ترین میزان عملکرد روغن دانه و عملکرد دانه در تیمار تراکم 80 بوته در متر&shy;مربع و همین رقم به &shy;دست آمد. </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">نتایج به&shy; دست آمده حاکی از آن بود که با اعمال تیمار هیومیک&shy; اسید، </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">صفات تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین و وزن هزار دانه و طول خورجین و عملکرد دانه و کلروفیل کل معنی&shy; دار بود. </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">در این تحقیق، کاربرد &shy;اسید هیومیک از طریق بهبود حاصلخیزی خاک و فراهمی نیتروژن، باعث افزایش عملکرد و اجزاء عملکرد به&shy; خصوص طول خورجین شد</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> مقایسه میانگین صفات </span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">محتوای نسبی آب برگ و</span></strong> <strong><span style="font-family: b nazanin;">کلروفیل کل نشان دهنده برتری تیمار تراکم 40 بوته در متر&shy;مربع بود و بالاترین رتبه&shy; ها از این تیمار به&shy; دست آمد.</span></strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family: times new roman;"><strong>In order to investigate the effect of different plant densities on yield and yield components on rapeseed cultivars under different levels of humic acid, this factorial experiment as split plot was conducted based on a randomized complete blocks design with three replications at the research field of Seed and Plant Improvement Research Institute located in Karaj during two cropping years 2014-15 and 2015-16. Plant density and humic acid in the form of factorial were placed at main and sub plots, respectively. Densities including (40, 60, and 80 plants per meter square), humic acid (non-application or control and humic acid application) and canola cultivars (Ahmadi, Okapi, Karaj1, Opera, L72, Sw102). The results of the experiment showed that the effect of the interaction of plant density and cultivar were significant for all assessed traits, excluding plant height and seed oil percentage and the highest mean traits was obtained at the density of 40 plants per square meter and L72 line. The highest amount of seed oil yield and seed yield was obtained from the treatment of plant density of 40 plants per square meter and L72 line and whereas the lowest amount of seed oil yield and seed yield was also obtained in this cultivar from the treatment of density of 80 plants per square meter. The obtained results indicated that the traits number of pods per plant, number of seeds per pod and one-thousand seed weight and pod length and grain yield and total chlorophyll were significant with the application of humic acid treatment. In the present research, the application of humic acid through improved soil fertility and nitrogen availability increased yield and yield components, particularly, pod length. Comparison of the average of traits of leaf relative water content and total chlorophyll indicated the superiority of the density of 40 plants per square meter and the highest rank was obtained from this treatment.</strong></span></span></div> محتوای نسبی آب برگ, کلروفیل کل و تعداد خورجین در بوته. Leaf relative water content, Total chlorophyll and Pod number per plant. 55 72 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-131&slc_lang=fa&sid=1 آناز نصیری 10031947532846003512 10031947532846003512 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس مرتضی سام دلیری mortezasamdaliri2000@gmail.com 10031947532846003513 10031947532846003513 Yes دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس امیر حسین شیرانی راد 10031947532846003514 10031947532846003514 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر امیر عباس موسوی 10031947532846003515 10031947532846003515 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس حمید جباری 10031947532846003516 10031947532846003516 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر