fa اثر تنش کمبود آب و کاربرد سوپرجاذب استاکوزورب بر برخی صفات زراعی گندم زمستانه در تبریز فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 18pt; text-align: justify; line-height: 150%; text-indent: 14.2pt; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"><span style="font-size: 16px;"><strong><span style="font-family: b nazanin;">به&shy;منظور بررسی اثر تنش کمبود آب و مواد سوپرجاذب بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم، در سال زراعی 95-1394 این آزمایش به</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل آبیاری در سه سطح 100، 70 و 50 درصد نیاز آبی گیاه (به&shy;ترتیب </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/7 و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/5) و مصرف سوپرجاذب استاکوزورب در سه سطح عدم مصرف، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار (به&shy;ترتیب </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S₀</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">، ₁</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> و ₂</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">) بود. نتایج نشان داد اعمال تنش کمبود آب بر تمام صفات مورد ارزیابی در سطح احتمال یک درصد معنی&shy;دار بود. اثر مصرف سوپرجاذب بر طول سنبله غیر معنی&shy;دار، ارتفاع بوته و شاخص برداشت در سطح احتمال پنج درصد و سایر صفات در سطح احتمال یک درصد معنی&shy;دار بود. برهمکنش تنش و سوپرجاذب نیز بر عملکرد دانه، تعداد سنبله در واحد سطح، تعداد دانه در سنبله و بهره&shy;وری مصرف آب در سطح احتمال یک درصد و وزن هزار دانه در سطح احتمال پنج درصد معنی&shy;دار بود. بیش&shy;ترین میزان عملکرد به میزان 7/51تن در هکتار از تیمار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">-₂</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">&nbsp; به&shy;دست آمد که با تیمار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/7-₁</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> اختلاف معنی&shy;داری نداشت. بالاترین بهره&shy;وری مصرف آب نیز به میزان 1/33کیلوگرم بر مترمکعب از تیمار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/7-₁</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;"> به&shy;دست آمد که با تیمار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/7-₂</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">&nbsp; اختلاف معنی&shy;داری نداشت. در مجموع تیمار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/7-₁</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">&nbsp; عملکرد دانه و بهره&shy;وری مصرف آب را نسبت به تیمار شاهد به ترتیب به میزان 12/3و 33 درصد افزایش داد. اگرچه نتایج تحلیل اقتصادی نشان داد که مصرف سوپرجاذب به تنهایی توجیه اقتصادی ندارد. اما تیمار </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">FC</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">0/7-₁</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">S</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">&nbsp; به</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family: times new roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family: b nazanin;">دلیل افزایش عملکرد و نیز افزایش سطح زیر کشت ناشی از کاهش مصرف آب توصیه می&shy;گردد.</span></strong></span></p> <p style="text-align: justify;"><strong>In order to investigate the effect of water deficit tension and superabsorbent materials on yield and yield components of wheat, a factorial experiment was carried out in a randomized complete blocks design with three replications in 2015-2016 cropping year. The experiment factors included irrigation at three levels of 100, 70 and 50 percent&nbsp; plant water requirement(FC, 0.7FC and 0.5FC , respectively,) and the use of Stockosorb superabsorbent at three levels of non-application, 50 and 100 kilogram per hectare (S₀, S₁ and S₂ , respectively). The results showed that application of water deficit tension was significant at the probability level of 1 percent on all of the assessed traits. Interaction of tension and superabsorbent was also significant on grain yield, number of spikes per unit area, number of seeds per spike and water use productivity at the probability level of one? percent and one thousand grain weight at five percent probability level. The highest yield was obtained from S₂&ndash;FC treatment at the rate of 7.51 tons per hectare, which had no significant difference with S₁-0.7 FC treatment. The highest water use efficiency was obtained at 1.33 kilogram per square meter from S₁-0.7 FC treatment, which had no significant difference with S₂&ndash;0.7 FC treatment.&nbsp; In total, S₁-0.7FC treatment increased grain yield and water use efficiency by the amount of 12/3 and 33 percent, respectively, relative to control treatment. Although the results of the economic analysis showed that the use of superabsorbent alone is not economically feasible. However, S₁-0.7FC treatment is recommended due to increased yield and increased crop area due to reduced water intake. </strong></p> بهره وری مصرف آب, تحلیل اقتصادی و تنش کمبود آب. Water use efficiency, Economic analyze and Water deficit tension 107 120 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-101&slc_lang=fa&sid=1 سعید جلیلی Jalili_saeid@yahoo.com 10031947532846003188 10031947532846003188 Yes دانشگاه تبریز معین هادی 10031947532846003189 10031947532846003189 No دانشگاه تبریز ابوالفضل مجنونی هریس 10031947532846003190 10031947532846003190 No دانشگاه تبریز رضا دلیر حسن نیا 10031947532846003191 10031947532846003191 No دانشگاه تبریز