fa بررسی اثر فرسودگی بذر و تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه گندم رقم چمران در شرایط آب و هوایی خوزستان فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research به منظور بررسی اثر فرسودگی بذر و تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم رقم چمران، آزمایشی در سال زراعی 90-1389 در مزرعه پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی صفی‌آباد دزفول انجام شد. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل فرسودگی بذر در پنج سطح ( شاهد، 48 ، 72 ، 96 و 110 ساعت) و تراکم بوته (300 ، 350 ، 400 ، 450 بوته در مترمربع) بودند. نتایج نشان داد که فرسودگی روی شاخص‌های مزرعه‌ای چون تعداد دانه در سنبله، تراکم سنبله، شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه تاثیر کاهنده‌ای داشت. مقایسه میانگین اثر ساده فرسودگی نشان داد که بیش‌ترین عملکرد دانه مربوط به تیمار با سطح فرسودگی صفر ساعت (4179 کیلوگرم در هکتار) و کم‌ترین عملکرد دانه نیز مربوط به تیمار با سطح فرسودگی 110 ساعت (3166 کیلوگرم در هکتار) بود. اثر تراکم بوته روی صفاتی از قبیل تراکم سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت نیز معنی‌دار بود. هم‌چنین عملکرد دانه هم‌بستگی مثبتی با عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، تراکم سنبله و وزن هزاردانه داشت. در این تحقیق مشاهده شد که دما و مدت زمان فرسودگی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر وقوع و پیشرفت پدیده فرسودگی بذر محسوب می‌شوند از این رو توسعه فرسودگی با افزایش دما و مدت اعمال آن قابل پیش بینی می‌باشد. In order to investigate the effect of seed aging and plant density on yield and yield components of wheat (CV. Chamran), an experiment was conducted in 2010-2011 cropping year in Agricultural Research Center of Safi-Abad (Dezful).The experiment was factorial with randomized complete block design with three replications. The treatments consisting of seed aging in five levels (control, 48 , 72 , 96 and 110 hr) and plant density (300 , 350 , 400 and 450 plant m2).The results showed that seed aging decreased field indices as grain number per spike, spike density, harvest index, biological and grain yield. The mean comparison of aging simple effect showed that the highest (4179 kg ha-1) and the lowest (3166 kg ha-1) grain yield belonged to control treatment and treatment with 110 hr seed aging, respectively. The effect of plant density on the traits such as spike density, 1000-grain weight, biological yield and harvest index was significant, too. In addition, the correlation between grain yield and biological yield, harvest index, spike density and 1000-grain weight was positive. In this study, observed that temperature and seed aging duration are the most important factors that influence the occurrence and progression of seed aging. Hence, the development of seed aging with increasing temperature and its implementation duration is predictable. فرسودگی, قوه نامیه, عملکرد بیولوژیک. Seed aging, Germination vigor, Biological yield. 77 87 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-28-26&slc_lang=fa&sid=1 SH. Lack شهرام لک 1003194753284600152 1003194753284600152 No R. Danaiee Far راضیه دانایی فر Raziedanaeifar@gmail.com 1003194753284600153 1003194753284600153 Yes M. Sharafizadeh مهران شرفی زاده 1003194753284600154 1003194753284600154 No