fa ارزیابی تحمل خشکی ژنوتیپ‌های جو با استفاده از شاخص‌های مقاومت به خشکی فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به</strong><strong>&shy;</strong><strong>منظور</strong> <strong>شناسایی</strong> <strong>لاین&shy;های</strong> <strong>متحمل</strong> <strong>به</strong> <strong>خشکی</strong> <strong>و غربال</strong> <strong>کردن</strong> <strong>شاخص‌های</strong> <strong>کمی</strong> <strong>تحمل</strong> <strong>به</strong> <strong>خشکی،</strong> <strong>تعداد</strong> <strong>10</strong> <strong>لاین</strong> <strong>اصلاح</strong> <strong>شده</strong> <strong>جو در دو آزمایش جداگانه در قالب</strong> <strong>طرح</strong> <strong>بلوک‌های</strong> <strong>کاملاً</strong> <strong>تصادفی</strong> <strong>با سه</strong> <strong>تکرار</strong> <strong>در</strong> <strong>دو</strong> <strong>شرایط</strong> <strong>آبیاری کامل (آزمایش اول)</strong> <strong>و قطع آبیاری هنگام ظهور 50 درصد سنبله (آزمایش دوم) در</strong> <strong>مرکز</strong><strong> تحقیقات کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان</strong> <strong>در سال زراعی 92-1391 </strong><strong>مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر</strong> <strong>مبنای</strong> <strong>عملکرد</strong> <strong>در شرایط آبیاری کامل و تنش خشکی انتهایی دوره رشد، شاخص‌های</strong> <strong>کمی</strong> <strong>تحمل</strong> <strong>به خشکی</strong> <strong>از</strong> <strong>قبیل:</strong> <strong>میانگین</strong> <strong>بهره‌وری، شاخص</strong> <strong>تحمل، میانگین</strong> <strong>هندسی</strong> <strong>عملکرد، شاخص</strong> <strong>حساسیت</strong> <strong>به</strong> <strong>تنش و</strong> <strong>شاخص</strong> <strong>تحمل</strong> <strong>تنش محاسبه شد. اثر تنش خشکی بر تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه و عملکرد دانه معنی&rlm;دار بود. نتایج</strong> <strong>حاصل</strong> <strong>از</strong> <strong>مقایسه</strong> <strong>میانگین‌ها</strong> <strong>نشان</strong> <strong>داد که</strong> <strong>بیش&shy;ترین</strong> <strong>میانگین</strong> <strong>عملکرد</strong> <strong>در شرایط</strong> <strong>بدون تنش</strong> <strong>متعلق</strong> <strong>به</strong> <strong>لاین</strong> <strong><span dir="LTR">Arbayan </span></strong><strong>و در شرایط تنش مربوط به لاین </strong><strong><span dir="LTR">Malouh</span></strong><strong> می‌باشد. بیش</strong><strong>&shy;</strong><strong>ترین شاخص تحمل به تنش مربوط به ژنوتیپ&rlm;های </strong><strong><span dir="LTR">Malouh</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">Manal</span></strong><strong> و بیش&shy;ترین شاخص حساسیت به تنش مربوط به ژنوتیپ&rlm;های </strong><strong><span dir="LTR">chek-1</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">GloriaS</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">Rebelle</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">QB813</span></strong><strong> بود. نتایج حاصل از تحلیل همبستگی شاخص‌ها و میانگین عملکرد در شرایط تنش آبیاری و عدم تنش نشان داد که مناسب‌ترین شاخص‌ها برای غربال کردن لاین‌ها در هر دو شرایط، شاخص‌های میانگین</strong> <strong>بهره‌وری، میانگین</strong> <strong>هندسی عملکرد و شاخص تحمل</strong> <strong>تنش است. با توجه به این شاخص‌ها و عملکرد</strong> <strong>بالا</strong> <strong>در</strong> <strong>دو</strong> <strong>محیط</strong> <strong>آبی</strong> <strong>و تنش،</strong> <strong>بهترین</strong> <strong>لاین‌های</strong> <strong>متحمل</strong> <strong>به</strong> <strong>خشکی</strong> <strong>که</strong> <strong>دارای</strong> <strong>عملکرد</strong> <strong>بالا</strong> <strong>در دو محیط</strong> <strong>آبی</strong> <strong>و تنش بودند،</strong> <strong>لاین‌های</strong> <strong><span dir="LTR">ABYTD-2</span></strong> <strong>و</strong> <strong><span dir="LTR">Akrask </span></strong><strong>&nbsp;تشخیص</strong> <strong>داده</strong> <strong>شدند</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to identify the drought tolerance lines and screening quantitative indices of drought tolerance, 10 barley breeding lines in two separate experiments in randomized completely blocks design with three replications were evaluated at two conditions of full irrigation (first experiment) and irrigation cut when rise of 50 percent of spike (second experiment) in Agricultural Research Station of Islamic Azad University Isfahan Branch in 2012-13 cropping year. Based on yield at full irrigation conditions and drought tension at the end of the growing season, drought tolerance quantitative indices such as: mean productivity, tolerance index, yield geometric mean, sensitiveity index to tension and tension tolerance index was calculated. Effect of drought tension on the number of grain per spike, one-thousand grain weight and grain yield was significant. The results of the means comparison showed that the highest mean yield in non-tension conditions was belonged to line Arbayan and in tension conditions to Malouh line. The highest tolerance index to tension was related to Manal and Malouh genotypes and the highest sensitivity index to tension was related to chek-1<span dir="RTL">، </span>GloriaS, Rebelle and QB813 genotypes. The obtained results of the analysis of the correlation between indices and mean yield in irrigation tension and non-tension conditions showed that the best indices for screening lines in both conditions are the average indices of productivity, mean geometric yield and tension tolerance index. Based on these indices and high yield in two aqueous and tension environments, the best drought tolerant lines that had high yield in both aqueous and tension environments, were detected ABYTD-2 and Akrask lines. &nbsp;</p> شاخص حساسیت به تنش, میانگین بهره‌وری و میانگین هندسی عملکرد Tension sensitivity index, Mean productivity and Mean Geometric yield 95 110 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-92&slc_lang=fa&sid=1 علی سلیمانی a_Soleymani@khuisf.ac.ir 10031947532846003154 10031947532846003154 Yes دانشگاه آزاد اسلامی