fa بررسی تحمل به تنش خشکی دو رقم گندم تلقیح شده با رایزوباکتری‌های محرک رشد گیاه تحت شرایط گلخانه فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>این پژوهش به</strong><strong>&shy;</strong><strong>منظور بررسی تحمل به تنش خشکی دو رقم گندم تلقیح شده با رایزوباکتری‌های محرک رشد گیاه (</strong><strong><span dir="LTR">PGPR</span></strong><strong>) در سال زراعی 93-1392 در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج اجرا شد. آزمایش به&shy;صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار بود. کرت اصلی شامل دو سطح آبیاری مطلوب و تنش خشکی (کم آبیاری در مرحله گرده افشانی تا پایان رسیدگی کامل) و کرت‌های فرعی شامل باکتری‌های </strong><strong><span dir="LTR">PGPR</span></strong><strong> در چهار سطج&nbsp; تلقیح بذر با </strong><strong><em><span dir="LTR">Azotobacter chroococcum</span></em></strong>&nbsp;،<strong> تلقیح بذر با </strong><strong><em><span dir="LTR">Azospirillum lipoferum</span></em></strong><strong>،&nbsp; مصرف همزمان هر&shy;دو باکتری</strong><strong><em><span dir="LTR">Azotobacter</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> + <em>Azospirillum</em></span></strong><strong> و&nbsp; عدم کاربرد باکتری (شاهد) و دو رقم گندم شامل سیروان و مرودشت بود. صفات آزمایش شامل فعالیت آنزیم آنتی اکسیدانتی سوپراکسید دیسموتاز (</strong><strong><span dir="LTR">SOD</span></strong><strong>)، فعالیت بیومارکر بیوشیمیایی مالون دی آلدهید (</strong><strong><span dir="LTR">MDA</span></strong><strong>) میزان کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">a+b</span></strong><strong> بودند. نتایج آزمایش نشان داد، اثر ساده تیمارهای آبیاری، رقم و باکتری بر کلیه صفات مطالعه شده معنی دار (01/0</strong><strong>&ge;</strong><strong><span dir="LTR">P</span></strong><strong>) بود. میزان فعالیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز (</strong><strong><span dir="LTR">SOD</span></strong><strong>) در تیمار تنش خشکی بالاتر از تیمار آبیاری کامل (نرمال) بود. رقم سیروان و مرودشت به&shy;ترتیب با 3/6 و 2/7 واحد بر گرم پروتئین میزان فعالیت آنزیم </strong><strong><span dir="LTR">SOD</span></strong><strong> بیش&shy;تر و کم&shy;تری را نشان دادند. رقم سیروان در مقایسه با رقم مرودشت از میزان فعالیت بیومارکر </strong><strong><span dir="LTR">MDA </span></strong>&nbsp;<strong>(424/27میلی&shy;گرم بر گرم وزن تازه بافت) کم&shy;تر و محتوی کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong> <strong>و </strong><strong><span dir="LTR">a+b</span></strong><strong> به&shy;ترتیب با 3/255، 1/578 و 4/811 (میلی&shy;گرم بر گرم وزن تازه بافت) بیش&shy;تری برخوردار بود. در مقابل، رقم مروردشت در مقایسه با رقم سیروان از میزان بیومارکر </strong>&nbsp;<strong><span dir="LTR">MDA </span></strong><strong>(31/752 میلی&shy;گرم بر گرم وزن تازه بافت) بیش&shy;تر و محتوی کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">a+b</span></strong><strong> به</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>ترتیب با 2/747، 1/330و 4/032 (میلی&shy;گرم بر گرم وزن تازه بافت) کم&shy;تری برخوردار بود. </strong></p> <p style="text-align: justify;">This research was carried out in order to biomolecular investigate drought tension tolerance in two wheat cultivars inoculated with plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) in the research greenhouse of Islamic Azad University, Karaj Branch in &nbsp;2013-14 cropping year. The experiment design was in the split factorial arrangement based on a randomized complete blocks design with three replications. The main plot included two levels of desirable irrigation and drought tension (deficit irrigation in the pollination stage until the end of full maturity) and sub plots consisted the PGPR bacteria at four levels: 1) inoculation seed with <em>Azotobacter chroococcum</em> 2) inoculation seed with <em>Azospirillum lipoferum </em>3) simultaneous use of both bacteria <em>Azotobacter + Azospirillum</em> 4) non-application of bacteria (control) and two bread wheat cultivars consisted of Sirvan and Marvdasht. Experiment traits included the activity of superoxide dismutase antioxidant enzyme (SOD), the activity of biochemical biomarker Malondialdehyde (MDA) amount of chlorophyll a, b and a + b. Results of the experiment showed that simple effect of irrigation, cultivar and bacteria treatments was significant on all the studied&nbsp; traits (01 / 0&ge;P). The activity of superoxide dismutase enzyme (SOD) in drought tension treatment was higher than full irrigation (normal). Sirwan and Marvdasht cultivars with 3.6 and 2.7 units per gram of protein, showed the higher and lower SOD enzyme activity, respectively. Sirvan cultivar compared to Marvdasht cultivar had less amount of biomarker MDA activity (27.424 milligram on gram fresh weight of tissue) and the higher content of chlorophyll a, b and a+b with 3.255, 1.578 and 4.811 (milligram on gram fresh weight of tissue), respectively.</p> آنزیم سوپراکسید دیسموتاز, بیومارکر مالون دی آلدهید و کلروفیل Superoxide dismutase antioxidant enzyme, Biomarker malon‌ di aldehyde biomarker and Chlorophyll. 21 39 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-88&slc_lang=fa&sid=1 افشین مظفری afshin.mozafari@ilam-iau.ac.ir 10031947532846003135 10031947532846003135 Yes دانشگاه آزاد اسلامی داود حبیبی 10031947532846003136 10031947532846003136 No دانشگاه آزاد اسلامی احمد اصغرزاده 10031947532846003137 10031947532846003137 No تحقیقات خاک و آب مسعود مشهدی اکبری بوجار 10031947532846003138 10031947532846003138 No دانشگاه خارزمی