fa اثر تیمار‌های مختلف پرایمینگ بذر و فواصل مختلف آبیاری بر ویژگی‌های بیوشیمیایی دو رقم گندم نان (Triticum aestivum L.) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p><strong><span dir="RTL">پرایمینگ بذر روشی است که پیش از کشت، اجازه جذب آب به‌صورت کنترل شده به بذر تا اندازه&shy;ای داده می&shy;شود که فعالیت‌های نخستین جوانه&shy;زنی آغاز می&shy;شود، اما از خروج ریشه&shy;چه جلوگیری می&shy;شود.</span><span dir="RTL"> به منظور بررسی</span><span dir="RTL"> امکان افزایش تحمل به تنش آبی در گندم با استفاده از فناوری پرایمینگ بذر،</span><a name="OLE_LINK63"><span dir="RTL"> این آزمایش</span> </a><a name="OLE_LINK55"></a><a name="OLE_LINK54"><span dir="RTL">به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی</span></a><span dir="RTL"> و با سه تکرار</span><span dir="RTL">در گلخانه دانش</span><span dir="RTL">کده کشاورزی </span><span dir="RTL">دانشگاه شیراز </span><span dir="RTL">اجرا شد. تیمار&shy;</span><span dir="RTL">های آزمایشی شامل دو رقم گندم <a name="OLE_LINK332"></a><a name="OLE_LINK331">(آذر 2 و شیراز)</a></span><span dir="RTL">،</span><span dir="RTL"> چهار سطح پرایمینگ<a name="OLE_LINK330"></a><a name="OLE_LINK329"> (</a></span><a name="OLE_LINK199"></a><a name="OLE_LINK198">عدم پرایمینگ</a>، اسموپرایمینگ، فسفوپرایمینگ و هیدروپرایمینگ) و چهار سطح تنش آبی (فاصله آبیاری 2 <span dir="RTL">(بدون تنش)، 4، </span><span dir="RTL">6 </span><span dir="RTL">و8 روز یک&shy;بار) بودند.</span> <span dir="RTL">در هر دو رقم گندم، بیش‌ترین سطح تنش (</span><span dir="RTL">فاصله</span> <span dir="RTL">آبیاری هشت روز) موجب افزایش اندازه کاتالاز در سطح احتمال پنج درصد گردید.</span> <span dir="RTL">با افزایش تنش آبی، مقدار آنزیم&shy;های اسکوربیک‌پراکسیداز و پراکسیداز به‌طور معنی‌داری افزایش یافت.</span> <span dir="RTL">انواع تیمار&shy;های</span> <span dir="RTL">پرایمینگ</span> <span dir="RTL">باعث اختلاف معنی&shy;دار در سطح احتمال پنج درصد در </span><span dir="RTL">فعالیت آنزیم کاتالاز نشد</span><span dir="RTL">.</span><span dir="RTL"> در این پژوهش رقم آذر 2 نسبت به رقم شیراز به عنوان رقم مقاوم&shy;تری به تنش آبی شناخته شد. فعالیت آنزیم&shy;های پراکسیداز و اسکوربیک‌پراکسیداز تحت اثر تیمار&shy; اسموپرایمینگ به ترتیب </span><span dir="RTL">01/10و 21/4 درصد</span> <span dir="RTL">در</span> <span dir="RTL">مقایسه</span> <span dir="RTL">با</span><span dir="RTL"> بدون پرایمینگ افزایش نشان داد. بیش‌ترین تجمع پرولین (68/13 میکرومول بر گرم وزن تر) مربوط به تیمار اسموپرایمینگ در رقم آذر 2 تحت بیش‌ترین سطح تنش (</span><span dir="RTL">فاصله</span> <span dir="RTL">آبیاری هشت روز) بود</span>.<span dir="RTL"> با توجه به نتایج به‌دست آمده از این پژوهش به نظر می&shy;رسد که تیمار </span><span dir="RTL">اسموپرایمینگ با</span> <span dir="RTL">اثر</span> <span dir="RTL">بر</span> <span dir="RTL">سیستم</span> <span dir="RTL">دفاع</span> <span dir="RTL">آنتی‌اکسیدانی گیاه، در </span><span dir="RTL">فرآیند</span> <span dir="RTL">افزایش</span> <span dir="RTL">مقاومت</span> <span dir="RTL">به خشکی در گیاهچه&shy;های</span> <span dir="RTL">گندم</span> <span dir="RTL">نقش داشته باشد</span></strong></p> <p><a name="OLE_LINK81"></a><a name="OLE_LINK80"><strong>Seed priming is a method in which the water absorption in a controlled manner is allowed t</strong></a><strong>o</strong><strong> seed before plantinguntil the first germination activities begin, but without allowing <a name="OLE_LINK14"></a><a name="OLE_LINK13">radicle </a>emergence.</strong><strong>In order to investigate the possibility </strong><strong>for</strong><strong> increasing wheat tolerance to water tension </strong><strong>by</strong><strong> seed</strong><strong> priming</strong><strong> technique, the present </strong><strong>experiments was performed as factorial and as a randomized complete blocks design</strong><strong> with three replications</strong><strong> in Greenhouse Agriculture Faculty of Shiraz University.</strong><strong> The experimental treatments included two cultivars of wheat (Azar2 and Shiraz), four levels of priming (non-priming, osmo-priming and phosphopriming and hydropriming) and four levels of water tension (</strong><strong>intervals</strong><strong> of irrigation 2 (non-tension), 4, 6 and 8 days). For both the two wheat cultivars, the </strong><strong>highest </strong><strong>tension level (8 days irrigation intervals) caused increasing in catalase amount activity </strong><strong>at the probable level of 5 percentage. </strong><strong>Increasing in water tension leads to increasing in the amount of catalase at the probable level of 5 percentage. By increasing the water tension, the amount of ascorbic peroxidase and peroxidase enzymes increased significantly. Types of different priming treatments did not result in significant difference at the probable level of 5 percentage in catalase enzyme activity. In this research, Azar2 cultivar compared to Shiraz cultivar was known as the more resistant to water tension. Peroxidase and ascorbic peroxidase enzymes activity is influenced by osmopriming treatment increased by 01/10 and 21.4 percentage </strong><strong>respectively, </strong><strong>compared to the no-priming. The maximum proline content (13l/68 micromole per gram fresh weight<span dir="RTL">(</span>was related to osmopriming treatment in Azar2 cultivar </strong><strong>under the highest </strong><strong>tension levels (8 days irrigation intervals). According to the results of this research, it appears that osmopriming treatment by effect on antioxidant defense system of plant, would be involved in the process of increasing drought resistance in wheat seedlings. </strong></p> گندم, فواصل آبیاری, آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و پرولین. Wheat, Irrigation intervals, Antioxidant enzymes and Proline. 73 87 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-75&slc_lang=fa&sid=1 Z. Razmi زهرا رزمی Razmi89z@gmail.com 10031947532846002088 10031947532846002088 Yes R. Hamidi رضا حمیدی 10031947532846002089 10031947532846002089 No