fa اثر محلول‌پاشی هورمون‌های رشد در مراحل شکل‌گیری اجزای عملکرد دو رقم گندم تحت شرایط دیم فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>به&shy;منظور بررسی اثر کاربرد خارجی هورمون&shy;های مختلف رشد (</strong><strong><span dir="LTR">IAA</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">GA₃</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">6-BAP</span></strong><strong>) به همراه آب مقطر (شاهد) در مراحل مختلف رشد و نمو (برجستگی&shy;دوگانه، بوتینگ، ابتدای رشد دانه و بوتینگ + ابتدای رشد دانه) سنبله دو رقم گندم (ریژاو و آذر-2)، یک</strong> <strong>آزمایش دو ساله به&shy;صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار تحت شرایط دیم در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی اجرا گردید. نتایج آزمایش نشان داد که هریک از اجزای عملکرد تحت اثر تیمارهای نوع هورمون خاص و زمان مصرف هورمون تغییر کرد. به‌طوری&shy;که اثر </strong><strong><span dir="LTR">6-BAP</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">IAA</span></strong><strong> &nbsp;به ترتیب در مراحل &nbsp;بوتینگ + ابتدای رشد دانه و بوتینگ، بالا‌ترین مقدار تعداد دانه را داشت و هورمون </strong><strong><span dir="LTR">6-BAP</span></strong><strong> در مرحله ابتدای رشد دانه بر وزن هزار دانه با میانگین&shy;های 8/41 و 4/37 گرم در دو سال آزمایش بیش‌‌ترین اثر را داشت. بیش‌‌ترین عملکرد نهایی دانه با کاربرد </strong><strong><span dir="LTR">6-BAP</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">GA₃</span></strong><strong> و در مرحله بوتینگ + ابتدای رشد دانه به‌دست آمد. ارتباط مثبت و بالایی بین تعداد دانه و عملکرد دانه وجود داشت. نتایج به‌دست آمده از تجزیه بای‌پلات نشان داد صفت تعداد دانه در سال&shy;های متفاوت می&shy;تواند واکنش متفاوتی به نوع هورمون استفاده شده داشته باشد ولی برای مرحله رشد و رقم این واکنش ثابت است و هم‌چنین تغییرات وزن&shy; هزار دانه و تعداد دانه در سنبله برای بهترین ترکیبات تیماری انتخاب شده نسبت به سایر صفات واکنش&shy;پذیری کم‌تری دارند.</strong></p> <p><strong>In order to investigate the effect of exogenous application of different growth regulators (IAA, GA_{<span dir="RTL">3</span>}and 6-BAP) and distilled water (control) at different stages of spike growth and development (double ridge, booting, grain filling and booting + grain filling) of two wheat cultivars spike (Rijaw and Azar-2), a biennial experiment as factorial based on randomized complete blocks design with three replications under dry-land conditions was conducted at the research field of Campus of Agriculture and Natural Resources of Razi University. The results of the experiment showed that each of yield component under the effect of certain hormone and timing of hormone consumption treatments changed. As the influence of 6-BAP and IAA&nbsp; at booting + early of grain filling and booting stages , respectively, had the highest number of seeds and 6-BAP hormone in the initial stage of the grain filling had the greatest impact during grain filling on one-thousand grain weight with the averages of&nbsp; 41.8 and 37.4 gram in both years of the experiment. The highest final grain yield was obtained by application of 6-BAP and GA₃and at booting + early stage of grain filling. There was a high and positive correlation between the grain number and grain yield. The obtained results of bi plot analysis showed that the grain number trait could have different response to the type of used hormone in different years but this reaction was constant for the growth stage and cultivar and also, the changes in one-thousand grain weight and number of grain per spike for the best selected treatment combination have less reactivity than the other traits.</strong></p> تعداد دانه, عملکرد دانه, گندم و مرحله رشد. Grain number, Grain yield, Wheat and Growth stage. 43 57 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-73&slc_lang=fa&sid=1 S. JalaliHonarmand سعید جلالی‌هنرمند Crops_physioresearcher@yahoo.com 10031947532846002079 10031947532846002079 Yes A. Rasaei علی رسایی 10031947532846002080 10031947532846002080 No M. Saeidi محسن سعیدی 10031947532846002081 10031947532846002081 No M.E. Ghobadi محمداقبال قبادی 10031947532846002082 10031947532846002082 No SH. Khanizadeh شاهرخ خانی‌زاده 10031947532846002083 10031947532846002083 No