fa اثر تراکم گیاهی بر جذب نور در کانوپی و شاخص‌های رشد ارقام آفتابگردان (Helianthus annus L.) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>این آزمایش در سال زراعی 92-1391 در مزرعه تحقیقات کشاورزی اصفهان&nbsp; به‌صورت &nbsp;فاکتوریل در قالب طرح آماری &nbsp;بلوک‌های کامل تصادفی &nbsp;با چهار سطح تراکم 8، 10، 12 و 14 بوته در مترمربع و سه هیبرید&nbsp; </strong><strong><span dir="LTR">Sup.A</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">Sup.P</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">Sir</span></strong><strong>&nbsp; آفتابگردان &nbsp;با&nbsp; سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که اثر تراکم گیاهی بر شاخص سطح برگ، ماده خشک کل، درصد جذب نور در کانوپی، ضریب استهلاک نور و سرعت رشد محصول معنی‌دار شد. اثر رقم نیز بر ماده خشک کل، درصد جذب نور در کانوپی و سرعت رشد محصول معنی‌دار بود. برهمکنش تراکم و رقم بر صفات آزمایشی معنی‌داری نبود.&nbsp; افزایش تراکم گیاهی باعث افزایش شاخص سطح برگ، وزن خشک کل و سرعت رشد محصول گردید. با افزایش تراکم گیاهی از 8 به 14 بوته در مترمربع، 95 درصد جذب نور حاصل شد که منجر به افزایش معنی‌دار ضریب استهلاک نوری از 658/0 به 756/0 گردید که در نتیجه آن ماده خشک به میزان 4/23 درصد افزایش یافت. رقم </strong><strong><span dir="LTR">Sup.A</span></strong><strong> در مقایسه با سایر ارقام به‌طور معنی‌داری بیش‌ترین درصد جذب نور (8/93 درصد) را به خود&nbsp; اختصاص داد و با بالاترین سرعت رشد محصول (9/24 گرم در مترمربع در روز) به‌طور معنی‌داری بیش‌ترین ماده خشک کل (3/1672 گرم) را تولید نمود. لذا تراکم 12 بوته در مترمربع &nbsp;و رقم </strong><strong><span dir="LTR">&nbsp;Sup.A</span></strong><strong>از فضای رشدی در جذب نور و تولید ماده خشک کل استفاده کاملی نموده و تحت شرایط مشابه با مطالعه حاضر مناسب به نظر می‌رسد.</strong></p> <p><strong>The present experiment was conducted in the form of factorial based on&nbsp; randomized complete blocks design with three replications with four levels of densities 8, 10, 12 and 14 plants per square meter and three hybrids of sunflower Sup.A, Sup.P and Sirat Isfahan agriculture research farm in 2013-14 cropping year. The results showed that the effect of plant density was significant on leaf area index, total dry matter, solar radiation absorption percentage in canopy, solar radiation depreciation coefficient and crop growth rate. The effect of cultivar was significant on total dry matter, solar radiation absorption percentage in canopy and crop growth rate. The interaction density and cultivar had no significant effect on all experimental traits. Increasing in plant density caused increasing leaf area index, total dry matter and crop growth rate. </strong><strong>By increasing plant density from 8 to 14 </strong><strong>plants per square meter</strong><strong>, 95 percent light absorption was obtained which led to a significant increase in light extinction coefficient from 0.658 to 0.756 so that as a result total dry matter at the rate of 23.4 percent increased. Sup.A cultivar compared with other cultivars significantly allocated the most light absorption percentage (93.8 percent) and with<a name="_GoBack"></a> the highest crop growth rate (24.9 gram per square meter per day) significantly produced the highest total dry matter (1672.3 gram). Thus, 12 </strong><strong>plants density per square meter and Sup.A cultivar better used the advantages of the growth space for light absorption and dry matter production and might be suitable under the conditions similar to the present study.</strong></p> شاخص سطح برگ, ضریب استهلاک نور و ماده خشک کل. Leaf area index, Light extinction coefficient and Total dry matter. 107 123 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-68&slc_lang=fa&sid=1 A. Soleymani علی سلیمانی A_soleymani@khuisf.ac.ir 10031947532846001943 10031947532846001943 Yes