fa تغییرات صفات زراعی و شاخص برداشت گندم تحت اثر کود دامی و باکتری‌های افزاینده رشد در سطوح مختلف نیتروژن فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>به منظور بررسی اثر کودهای دامی، اوره و تلقیح با ازتوباکتر کروکوم، بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم رقم زاگرس، این آزمایش به صورت کرت‌های دوبار خردشده با سه تکرار در ایلام و در سال 94-1393 اجرا شد.&nbsp; تیمارهای آزمایشی شامل کود دامی گاوی در دو سطح (عدم مصرف و مصرف 20 کیلوگرم در مترمربع)، کود شیمیایی اوره در چهار سطح&nbsp; (صفر، 33، 66 و 100 درصد از مقدار کود شیمیایی اوره توصیه شده) و کود زیستی ازتوباکتر کروکوم در دو سطح (عدم تلقیح و تلقیح با ازتوباکتر) به ترتیب به عنوان کرت‌های اصلی، فرعی و فرعی فرعی بودند. نتایج آزمایش نشان داد که استفاده از کود دامی، کود شیمیایی اوره و ازتوباکتر کروکوم اثر معنی&shy;داری بر عملکرد، اجزای عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک گندم داشت. برهمکنش سه&shy;گانه کود دامی در کود شیمیایی اوره در ازتوباکتر کروکوم بر تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت در سطح احتمال یک و پنج درصد معنی&shy;دار گردید، به&shy;طوری که بیش‌ترین تعداد سنبله در مترمربع (363 سنبله)، عملکرد دانه (3/4133 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیک (3/8708 کیلوگرم در هکتار) در تیمار مصرف کود دامی، مصرف 60&nbsp; درصد کود شیمیایی اوره توصیه شده و تلقیح با ازتوباکتر و کم‌ترین تعداد سنبله در مترمربع (3/228 سنبله)، عملکرد دانه (3/2500 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیک (5711 کیلوگرم در هکتار) در تیمار مصرف عدم مصرف کود دامی، عدم مصرف کود شیمیایی اوره و عدم تلقیح با ازتوباکتر به‌دست آمد. &nbsp;بنابراین می&shy;توان با استفاده از کود دامی و&nbsp; 66 درصد کود اوره&nbsp; توصیه شده&nbsp; به علاوه تلفیق ازتوباکتر در مصرف کود صرفه‌جویی کرده و به عملکرد دانه مناسبی در گندم&nbsp; دست یافت. </strong></p> <p style="margin-left:14.2pt;"><strong>In order to investigate the effect of manure, urea fertilizers and inculcation with <em>Azotobacter</em> chrooccum on yield and yield components of wheat Zagros cultivar, this experiment was conducted based on split-split plots with three replications in Ilam and in 2014-15. The experimental treatments including cow manure at two levels (non&nbsp;&nbsp; application and application 20 kilogram per meter square) as main plots, four levels of urea fertilizer (zero, 33, 66 and 100 percent of </strong><strong>recommended urea chemical fertilizer</strong><strong>) as sub-plots and <em>Azotobacter</em></strong><strong><em> chrooccum</em></strong><strong> fertilizer at two levels (without inculcation and inculcation with Azotobacter) were assigned as sub-sub plots. </strong><strong>The experiments results indicated that application of manure, urea fertilizer and </strong><strong><em>Azotobacter</em></strong><strong><em> chrooccum</em></strong><strong> had</strong><strong> a significant effect on yield, yield components and wheat biological yield. Manure triple interaction in urea fertilizer in </strong><strong><em>Azotobacter</em></strong><strong><em> chrooccum</em></strong><strong> was significant on number of </strong><strong>spike in square meter,</strong><strong> number of grain in spike, one-thousand grain weight, grain yield, biological yield and&nbsp; harvest index</strong><strong> at one and five percent </strong><strong>probability</strong><strong> levels, </strong><strong>so that the highest number of&nbsp; </strong><strong>spike per square meter (363 spikes), </strong><strong>grain yield (4133/3 kilogram per hectare) </strong><strong>and biological yield (8708.3</strong><strong> kilogram per hectare</strong><strong>)</strong><strong> in </strong><strong>manure using treatment, using 60 percent&nbsp; recommended urea fertilizer</strong><strong> and inculcation with <em>Azotobacter and </em>the lowest </strong><strong>spike number in square meter (228.3 spikes), </strong><strong>grain yield (2500.3 kilogram per hectare)</strong><strong> and biological yield (5711 </strong><strong>kilogram per hectare) </strong><strong>were obtained in application, non-application of manure treatment, non-application of urea fertilizer and non-inoculation&nbsp; with</strong><strong><em> Azotobacter.</em></strong><strong> Thus, by using manure and 66 percent recommended urea fertilizer </strong><strong>and also in addition to <em>Azotobacter</em></strong><strong> it can be possible to save the </strong><strong>application of </strong><strong>the fertilizer and to achieve the desirable yield in wheat. </strong></p> ازتوباکتر کروکوم, کود دامی, کود شیمیایی نیتروژن و عملکرد دانه. Azotobacter chrooccum, Manure, Nitrogen fertilizer and Grain yield. 73 90 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-65&slc_lang=fa&sid=1 M. Moradi میثم مرادی 10031947532846002036 10031947532846002036 No A. Soleymanifard عباس سلیمانی فرد Soleymani877@gmail.com 10031947532846002037 10031947532846002037 Yes R. Naseri رحیم ناصری 10031947532846002038 10031947532846002038 No M. Ghasemi محبوبه قاسمی 10031947532846002039 10031947532846002039 No K. Abromand کیومرث آبرومند 10031947532846002040 10031947532846002040 No