fa مطالعه واکنش جوانه‌زنی لاین‌های سورگوم علوفه‌ای ‌به تغییرات دما فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>پیش&rlm;بینی زمان جوانه&rlm;زنی یکی از مهم‌ترین اهداف محققان بذر است. بنابراین،&nbsp; به منظور ارزیابی دماهای کاردینال و بررسی واکنش لاین&rlm;های امید بخش سورگوم علوفه&rlm;ای به دما، این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار، 15 لاین سورگوم علوفه&rlm;ای و نه دمای ثابت 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40، 45 و 50 درجه سانتی‌گراد در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر در سال 1392 اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که مؤلفه&rlm;های جوانه&rlm;زنی مورد بررسی برای فاکتور لاین، دما و برهمکنش لاین در دما معنی‌دار شدند. </strong><strong>بیش‌ترین درصد جوانه&rlm;زنی در دماهای 20، 25 و 30 درجه سانتی‌گراد و </strong><strong>بیش‌ترین سرعت جوانه&rlm;زنی، یکنواختی جوانه&rlm;زنی و کم‌ترین مدت زمان تا 95 درصد حداکثر جوانه&rlm;زنی (</strong><strong><span dir="LTR">D₉₅</span></strong><strong>) </strong><strong>در دمای 40 درجه سانتی‌گراد</strong><strong> انجام شد.</strong><strong> با افت دما از 40 درجه سانتی‌گراد به ترتیب سرعت جوانه&rlm;زنی و </strong><strong><span dir="LTR">D95</span></strong><strong> به تدریج کاهش و افزایش یافتند. دمای پایه&rlm;ی (</strong><strong><span dir="LTR">T_b</span></strong><strong>) لاین&rlm;های سورگوم علوفه&rlm;ای از 36/9 (</strong><strong><span dir="LTR">KFS₁₁</span></strong><strong>) تا 28/14 (</strong><strong><span dir="LTR">KFS₂</span></strong><strong>) درجه سانتی‌گراد، دمای بهینه </strong><strong>(</strong><strong><span dir="LTR">T_o</span></strong><strong>)</strong> <strong>از 23 (</strong><strong><span dir="LTR">KFS₂</span></strong><strong>) تا 2/37 (</strong><strong><span dir="LTR">KFS₁₁</span></strong><strong>) درجه سانتی‌گراد و دمای بیشینه </strong><strong>(</strong><strong><span dir="LTR">T_c</span></strong><strong>) از 7/40 (</strong><strong><span dir="LTR">KFS₂</span></strong><strong>) تا 76/49 (</strong><strong><span dir="LTR">KFS₁₅</span></strong><strong>) درجه سانتی‌گراد متغیر بود. </strong><strong>تجزیه کلاستر به روش وارد بر اساس 7 صفت مورد مطالعه باعث تشکیل سه کلاستر شد. کلاستر سوم شامل لاین&rlm;های </strong><strong><span dir="LTR">KFS₆</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">KFS₇</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">KFS₉</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">KFS₁₀</span></strong> <strong>با بیش‌ترین درصد، سرعت و یکنواختی جوانه&rlm;زنی و کم‌ترین </strong><strong><span dir="LTR">D₉₅</span></strong> <strong>به‌طور مشترک در دماهای 25، 30، 35 و بعضاً 40 درجه سانتی‌گراد بود؛ </strong><strong>بنابراین این لاین&rlm;ها برای تحقیقات تکمیلی توصیه می&rlm;شوند. </strong></p> <p><strong>Prediction of germination time is one of the main goals of seed researchers. Therefore in order to evaluation the cardinal temperatures and the investigation response of promising forage sorghum lines to temperature, this experiment was conducted as factorial in a completely randomized design with three replications, 15 forage sorghum lines and nine fixed temperatures 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45 and 50˚C </strong><strong>at Seed Technology Laboratory of Islamic Azad University Shoushtar Branch in 2013.</strong><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Results of analysis of variance showed that investigated germination components for factor line, temperature and interaction line &times; temperature were significant. The maximum germination percent-age in temperatures 20, 25 and 30˚C and the most speed rate, uniformity of germination and the minimum duration time till 95 percent the maximum germination (D₉₅₎ in temperature 40˚C was obtained. With temperature drop from 40˚C, germination speed rate and D₉₅ gradually decreased and increased, respectively. The base temperature (T_b) of forage sorghum lines from 9.36˚C (KFS₁₁) to 14.28˚C (KFS₂), optimum temperature (T_o) from 23˚C (KFS₂) to 37.2˚C (KFS₁₁) and maximum temperature (T_c) from 40.7˚C (KFS₂) to 49.76˚C (KFS₁₅) varied. Cluster analysis with ward&rsquo;s method in the basis 7 studied traits led to three clusters formation. Third cluster included the lines KSF₆, KSF₇, KSF₉ and KSF₁₀ with the maximum percentage, rate and uniformity of germination and the minimum D₉₅ jointly</strong> <strong>in</strong> <strong>temperatures</strong> <strong>25˚C,</strong> <strong>30˚C,</strong> <strong>35˚C</strong> <strong>and partially 40˚C therefore these lines are recommended for supplementary researches.</strong></p> سورگوم علوفه‌ای, مؤلفه‌های جوانه‌زنی و دماهای کاردینال. Forage sorghum, Germination components and Cardinal temperatures. 105 117 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-59&slc_lang=fa&sid=1 Z. Khodarahmpour زهرا خدارحم‌پور Zahra_khodarahm@yahoo.com 10031947532846003091 10031947532846003091 Yes دانشگاه آزاد اسلامی