fa اثر تنش خشکی پایان فصل و سالیسیلیک اسید بر عملکرد دانه و دمای سایه‌انداز گیاهی در دو رقم کلزا فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <p dir="RTL"><strong>به منظور بررسی اثر سالیسیلیک اسید (صفر، 5/0، 1، 5/1 و دو میلی‌مولار) بر عملکرد و دمای سایه‌انداز گیاهی دو رقم کلزا (ساری گل و </strong><strong><span dir="LTR">RGS</span></strong><strong>) تحت شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی پایان فصل، این پژوهش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب دانشگاه شیراز، در سال زراعی 93-1392 به اجرا درآمد. آزمایش به‌صورت کرت‌های دوبار خردشده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار بود. نتایج نشان داد که همه عوامل مورد بررسی شامل (تنش خشکی پایان فصل، رقم و سالیسیلیک اسید) بر طول خورجین، تعداد دانه در خورجین و عملکرد دانه اثر معنی‌داری داشتند. هر دو رقم مورد استفاده در این پژوهش نسبت به تنش خشکی در زمان گل‌دهی بسیار حساس بوده به‌طوری‌که تنش خشکی باعث کاهش 40 درصدی عملکرد در هر دو رقم شد. عملکرد در رقم </strong><strong><span dir="LTR">RGS</span></strong><strong> از 6780 کیلوگرم در هکتار در شرایط آبیاری مطلوب به 3930 کیلو گرم در هکتار در شرایط تنش خشکی پایان فصل کاهش یافت. در هر دو رقم در شرایط آبیاری مطلوب تیمار یک میلی‌مولار و در شرایط تنش تیمار دو میلی‌مولار سالیسیلیک اسید بیش‌ترین میزان عملکرد را در گیاه کلزا تولید کردند. هر دو رقم پاسخ مشابهی نسبت به تنش خشکی و سالیسیلیک اسید داشتند، ولی به‌طورکلی رقم </strong><strong><span dir="LTR">RGS</span></strong><strong> عملکرد بالاتری (5354 کیلوگرم در هکتار) را نسبت به رقم ساری گل (4911 کیلوگرم در هکتار) تولید نمود. هم‌چنین در هر دو رقم دمای سایه‌انداز گیاه نیز تحت اثر سالیسیلیک اسید در شرایط تنش خشکی کاهش یافت. به‌طورکلی می‌توان نتیجه گرفت اگرچه تنش خشکی باعث کاهش رشد و عملکرد کلزا شد ولی استفاده از سالیسیلیک اسید به میزان دو میلی‌مولار توانسته تا 13 درصد کاهش عملکرد را جبران کند.</strong></p> <p><strong>In order to investigate the effect of salicylic acid (zero, 0.5, 1, 1.5 and two mM) on yield and canopy temperature of two rapeseed cultivars (Sarigol and RGS) under full irrigation and late season drought tension conditions, this research was conducted at Research Station of College of Agriculture and Natural Resources of Darab Shiraz University in 2013-14 cropping year. The experiment was as split split plots based on randomized complete blocks design with three replications. Results showed that all investigated factors including (terminal drought tension, salicylic acid and cultivar) had significant effect on pod length, grain number and grain yield. Both cultivars used in this research were highly sensitive to terminal drought tension at flowering date so that drought tension caused 40 percentage yield reduction in both cultivars. In RGS cultivar yield from 6780 kilogram per hectare in full irrigation conditions reduced to 3930 kilogram per hectare in terminal drought tension conditions. In both cultivars in full irrigation conditions one mM treatment and in tension conditions two mM salicylic acid produced the highest grain yield in rapeseed. Both cultivars had similar responses to drought tension and salicylic acid, but as a whole RGS cultivar produced higher yield (5354 kilogram per hectare) than Sarigol cultivar (4911 kilogram per hectare). Also, in both cultivars the application of salicylic acid reduced canopy temperature under drought tension conditions. In general, it can be concluded that although drought tension causes reduction in rapeseed growth and yield but the application of salicylic acid with the amount of two mM could alleviate 13 percent of yield reduction. </strong></p> کمبود آب, طول خورجین و تعداد دانه در خورجین. Water shortage, Pod length and Grain number per pod. 37 53 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-54&slc_lang=fa&sid=1 A. Heydari امین حیدری 10031947532846003077 10031947532846003077 No دانشگاه شیراز E. Bizhanzadeh احسان بیژن‌زاده 10031947532846003078 10031947532846003078 No دانشگاه شیراز R. Naderi روح‌اله نادری 10031947532846003079 10031947532846003079 No دانشگاه شیراز Y. Emam یحیی امام Yaemam@shirazu.ac.ir 10031947532846003080 10031947532846003080 Yes دانشگاه شیراز