fa اثر محدودیت نیتروژن بر صفات فیزیولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد غلات سرمادوست فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable به منظور بررسی اثر سطوح کود نیتروژن بر برخی صفات فیزیولوژیک غلات سرمادوست، این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس در سال زراعی 1393- 1392 در چهار تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل گندم نان رقم کوهدشت، گندم دوروم رقم سیمره، جو شش پر رقم صحرا، جو دوپر رقم خرم، جو لخت رقم لاین 17، تریتیکاله رقم کانادایی و یولاف زراعی رقم جوانیلو و فاکتور دوم کود نیتروژن در دو سطح صفر و مطلوب مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد برهمکنش رقم و نیتروژن بر این صفات معنی‌دار نبود اما گونه‌های غلات در عملکرد و اجزای عملکرد، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت و سرعت و طول دوره پر شدن دانه در سطح یک درصد تفاوت معنی‌داری نشان دادند. تریتیکاله با دریافت 85/1885 درجه روز رشد در 160 روز پس از کاشت به مرحله رسیدگی فیزیولوژیک رسید و بیش‌ترین تعداد سنبله در مترمربع، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت را به خود اختصاص داد. یولاف زراعی با دریافت 66/2069 درجه روز رشد در 1/167 روز پس از کاشت کم‌ترین وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت را نسبت به سایر غلات نشان داد. تعداد سنبله در بوته، تعداد دانه در سنبله، وزن دانه و طول دوره پر شدن دانه با عملکرد اقتصادی همبستگی مثبت و معنی‌داری داشتند و تعداد سنبله در بوته بیش‌ترین همبستگی معنی‌دار را با عملکرد دانه نشان داد. عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت نیز همبستگی مثبت و معنی‌دار با عملکرد دانه نشان دادند. In order to investigate the impact of nitrogen fertilizer levels on some physiological traits of winter cereals, this experiment was carried out in Gonbad- e- Kavous research field as factorial based in randomized complete blocks design with four replications during 2013- 2014 cropping year. The first factor including bread wheat Koohdasht cultivar, durum wheat Seimareh cultivar, six rowed barley Sahra cultivar, two rowed barley Khoram cultivar, naked barley Line 17 cultivar, triticale Canadian cultivar and oat Javaniloo cultivar and the second factor nitrogen fertilizer evaluated at two levels zero and optimum. Results showed that nitrogen and cultivar interaction was not significant on these traits but cereals specious indicated significant difference in yield and yield components, biological yield, harvest index and grain rate and duration grain filling period at one percentage level. Triticale reached to physiological maturity stage with 1885.85 growth degree days by 160 days after planting. Triticale reached to physiological maturity with receiving 1885.85 growth degree days by 160 days after planting and was allocated the highest number of spike per square meter, biological yield, grain yield and harvest index. Oat with receiving 2069.66 growth degree days by 167.1 days after planting showed the lowest one thousand -grain weight, grain yield and harvest index rather than other cereals. Spike number per plant, grain number per spike, grain weight and duration filling period had significant and positive correlation with economic yield and spike number per plant had the most significant correlation with grain yield. Biological yield and harvest index showed significant and positive correlation to grain yield either. رسیدگی فیزیولوژیک, عملکرد, گندم, وزن دانه. Physiological maturity, Yield, Wheat, Grain weight. 5 15 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-34&slc_lang=fa&sid=1 M. Etesami مارال اعتصامی Mletesami@gmail.com 10031947532846001280 10031947532846001280 Yes A. Biabani عباس بیابانی 10031947532846001281 10031947532846001281 No A. Rahemi Karizaki علی راحمی‌کاریزکی 10031947532846001282 10031947532846001282 No A. GholiZadeh عبدالطیف قلی‌زاده 10031947532846001283 10031947532846001283 No H. Sabouri حسین صبوری 10031947532846001284 10031947532846001284 No