fa اثر تنش خشکی پایان فصل بر فتوسنتز، عملکرد دانه و بنیه بذر پنج رقم سویا فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable به منظور بررسی اثر تنش خشکی آخر فصل بر عملکرد دانه و بنیه بذر پنج رقم سویا، این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در منطقه صفی‌آباد دزفول در سال 1391 انجام شد. فاکتورها شامل تنش خشکی (50، 100 و 150 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر) و پنج رقم سویا بودند. نتایج نشان دادند که در شرایط تنش خشکی شدید شاخص تحمل خشکی ارقام ویلیامز، چارلستون، سحر، هامیلتون و صفی‌آباد به‌ترتیب 70/0، 59/0، 42/0، 32/0 و 35/0 بود. تنش خشکی سبب کاهش عملکرد دانه شد و در شرایط تنش خشکی شدید، بیش‌ترین عملکرد دانه سویا در رقم ویلیامز به میزان 2/112 گرم در مترمربع و کم‌ترین مقدار عملکرد دانه در ارقام همیلتون و صفی‌آباد به مقدار 8/83 و 1/82 گرم دانه در مترمربع مشاهده شد. در شرایط تنش خشکی شدید بیش‌ترین سطح برگ، فتوسنتز و غلظت کلروفیل در ارقام ویلیامز و چارلستون مشاهده شد. نتایج نشان داد تنش خشکی آخر فصل بنیه بذر، درصد جوانه‌زنی و رشد گیاهچه ارقام سویا را کاهش داد. در شرایط تنش خشکی شدید، بیش‌ترین بنیه بذر در ارقام ویلیامز و چارلستون به‌ترتیب به میزان 7/5 و 2/4 مشاهده شد. نتایج نشان داد ارقام ویلیامز و چارلستون در مقایسه با سایر ارقام، شرایط تنش خشکی را بهتر تحمل کردند. In order to investigate the effect of terminal drought tension on seed yield and seed vigor of five soybean cultivars this factorial experiment with complete randomized blocks design in four replications was conducted in Dezful Safiabad region in 2011. The factors consisted of drought tension (50, 00 and 150 mm evaporation from evaporation pan) and five soybean cultivars. The results showed that in severe drought tension conditions, stress tolerance index Williams, Charelstone, Sahar, Hamilton and Safiabad cultivars was 0.70, 0.59, 0.42 0.32 and 0.35, respectively. Drought tension caused decreasing in grain yield and under severe drought tension conditions, the maximum soybean seed yield was observed in Willuliams cultivars to the amount of 112/2 gram per meter square the lowest amount of grain yield in Hamilton and Safiabad cultivars by the amounts of 83.8 and 82.1 gram per meter square. Under severe drought tension conditions, maximum leaf area, photosynthesis and chlorophyll concentration was observed in Williams and Charleston cultivars. Results indicated post flowering drought tension decreased seedling vigor, seed germination percentage and seedling growth of soybean cultivars. Under severe drought conditions, the highest seedling vigor was observed in Williams and Charleston cultivars by the amounts of 5/7 and 4/2, respectively. Results showed Williams and Charleston cultivars were tolerated drought tension conditions better than other cultivars. شاخص تحمل به تنش, درصد جوانه‌زنی, نشت‌پذیری غشا. Stress tolerance index, Germination percentage, Membrane permeability. 41 55 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-28&slc_lang=fa&sid=1 R. Farhoudi روزبه فرهودی Rfarhoudi@gmail.com 10031947532846001233 10031947532846001233 Yes A. Modhej عادل مدحج 10031947532846001234 10031947532846001234 No Kh. Payandeh خوشناز پاینده 10031947532846001235 10031947532846001235 No