fa اثر زمان و نحوه کاربرد سالیسیلیک‌اسید بر روند رشد، عملکرد و اجزای عملکرد جو (Hordeum vulgare L.) در شرایط تنش شوری فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable برای ارزیابی اثر زمان و نحوه کاربرد سالیسیلیک‌اسید بر روند رشد، عملکرد و اجزای عملکرد گیاه جو رقم ریحان، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در محیط کنترل شده در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل پنج سطح کاربرد سالیسیلیک‌اسید (شاهد، پرایمینگ، محلول‌پاشی در مراحل شروع پنجه‌زنی، برجستگی دوگانه و گل‌دهی) با غلظت 5/1 میلی‌مولار و سطوح تنش شوری (شاهد، 6 و 12 دسی‌زیمنس برمتر) بود. نتایج نشان داد که تنش شوری موجب کاهش تعداد دانه در سنبله (2/52 درصد)، وزن هزاردانه (0/7 درصد)، عملکرد دانه (0/30 درصد)، عملکرد بیولوژیک (0/13 درصد) و شاخص برداشت (7/19 درصد) گردید و کاربرد سالیسیلیک‌اسید در همه سطوح، ویژگی‌های فوق را در بوته‌های جو بهبود بخشید. هم‌چنین روند تغییر ارتفاع بوته، سطح برگ و وزن خشک بوته‌های جو نیز تحت اثر مثبت و معنی‌دار کاربرد سالیسیلیک‌اسید در هر دو نحوه کاربرد به‌صورت پرایمینگ و محلول‌پاشی قرار گرفت. بیش‌ترین اثرات مثبت سالیسیلیک‌اسید بر رشد و عملکرد در کاربرد غلظت 5/1 میلی‌مولار این محلول، به‌صورت پرایمینگ و محلول پاشی در مرحله شروع پنجه‌زنی مشاهده شد، به‌صورتی‌که پرایمینگ بذر در شرایط بدون تنش،‌ شوری متوسط و شدید به‌ترتیب باعث افزایش 7/7، 1/21 و 6/60 درصدی عملکرد دانه شد. این مقادیر برای محلول پاشی در مرحله شروع پنجه‌زنی به‌ترتیب برابر 5/30، 1/29 و 6/61 درصد بودند. به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد سالیسیلیک‌اسید، به‌ویژه در حالت زودهنگام می‌تواند موجب تعدیل اثرات سوء تنش شوری در گیاه جو شود. To evaluate the effect of time and type of salicylic acid application on growth trend, yield and yield components of barley plant Reyhane cultivar, a factorial experiment was carried out as a completely randomized design with four replications under controlled conditions at College of Agriculture of Shiraz University. The experimental treatments consisted of five levels of salicylic acid application (control, priming, and foliar application at early tillering, double ridge and anthesis stages) with 1.5 mM concentration and salinity tension levels (control, 6 and 12 dS per meter). The results showed that salinity tension decreased grain number per ear (52.2 percentage), one-thousand grain weight (7.0 percentage), grain yield (30.0 percentage), biologic yield (13.0 percentage) and harvest index (19.7 percentage) and salicylic acid application at all levels improved the above mentioned traits in barley plants. Changing trend of plant height, leaf area and dry matter of barley plants were also influenced by significant and positive effect of salicylic acid application in both priming and foliar application method. The highest positive impact of salicylic acid on growth and yield was observed in priming and foliar application at early tillering stage so that seed priming under no-tension, moderate and severe salinity conditions caused 7.7, 21.1 and 60.6 percentage increasing in grain yield, respectively. These amounts were 30.5, 29.1 and 61.6 percentage for foliar application at early tillering stage, respectively. Overall, the results of this research indicated that salicylic acid application, especially at early stages, can alleviate the adverse effects of salinity tension in barley plant. پرایمینگ,‌ شاخص برداشت,‌ محلول‌پاشی, وزن هزاردانه. Priming, Harvest index, Foliar application, One-thousand grain weight. 5 18 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-25&slc_lang=fa&sid=1 S.E. Hashemi سیده الهه هاشمی 10031947532846001224 10031947532846001224 No Y. Emam یحیی امام Yaemam@shirazu.ac.ir 10031947532846001225 10031947532846001225 Yes H. Pirasteh Anosheh هادی پیرسته‌انوشه 10031947532846001226 10031947532846001226 No