fa تأثیر قارچ‌های میکوریزا- آربسکولار بر رشد رویشی گیاه شبدر برسیم تحت سطوح مختلف لجن فاضلاب فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research به منظور بررسی اثر قارچ‌های میکوریزا- آربسکولار بر رشد رویشی در گیاه شبدر برسیم (Trifolium alexandrinum L.) تحت سطوح مختلف لجن فاضلاب، آزمایشی گلخانه‌ای در قالب طرح کاملا تصادفی با دوازده تیمار و سه تکرار به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایش ترکیبی از سه سطح قارچ میکوریزا Mi=Glomus intraradices)، Mm=Glomus mosseae و عدم تلقیح M0=) و چهار سطح لجن فاضلاب (0=S0 ، 25=S1 ، 50=S2 و 100=S3 تن در هکتار) بودند. نتایج نشان داد که افزودن لجن فاضلاب وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، طول ریشه و وزن گره‌ها در گیاه شبدر را به صورت معنی‌داری افزایش داده ولی درصد کلنی‌سازی ریشه‌ها را به صورت معنی‌داری کاهش داده است. تلقیح ریشه گیاه شبدر با هر دو گونه قارچ میکوریزا آربسکولار نسبت به عدم تلقیح بر اکثر شاخص-های رویشی گیاه مورد نظر تأثیر مثبت و معنی‌داری داشته است. In order to investigate the effect of Arbuscular-Mycorrhizal fungi on growth in Berseem clover (Trifolium alexandrum L.) plant under different levels of sewage sludge, a greenhouse experiment was conducted in a randomized complete block design with twelve treatments and three replications. The treatments of the experiment were a combination of three Mycorrhizal fungi status (Mi= Glomus intraradices, Mm= Glomus mosseae and M0= non-inoculation) and four sewage sludge levels (S0=0, S1=25, S2=50 and S3=100 ton per ha). The results showed that adding sewage sludge significantly increased dry weight growth parameters of clover, root dry weight, root length and weight of nodes in clover plant, but the percentage of roots colonization was significantly reduced. Root inoculation of clover plant with two species of Arbuscular-Mycorrhizal Fungi had positive and significant effect on most growth parameters of clover in comparison to non-inoculation. قارچ میکوریزا، لجن فاضلاب، شبدر. Mycorrhizal fungi, Sewage sludge, Clover. 17 30 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-2-2&slc_lang=fa&sid=1 N Ghanavati نوید قنواتی 100319475328460036 100319475328460036 Yes H.A Nadian حبیب الله نادیان 100319475328460037 100319475328460037 No A.A Moezy عبدالامیر معزی 100319475328460038 100319475328460038 No F Rejali فرهاد رجالی 100319475328460039 100319475328460039 No