fa برهمکنش کم‌آبیاری و قطع ‌آب بر توزیع مجدد مواد ذخیره‌ای، فتوسنتز جاری و رابطه آن با عملکرد ذرت دانه‌ای فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable به منظور ارزیابی اثر هم‌زمان دو تیمار کم‌آبیاری در طول دوره رشد و قطع آبیاری در برخی مراحل رشد، بر توزیع مجدد مواد ذخیره‌ای، فتوسنتز جاری و رابطه آن با عملکرد ذرت دانه‌ای این تحقیق طی دو سال زراعی 88-1387 و 89-1388 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان اجرا شد. تیمارهای تحقیق شامل تیمار کم‌آبیاری در سه سطح (تأمین 100، 80 و 60 درصد نیاز آبی کامل محاسبه شده گیاه ذرت) و تیمار قطع آب در مراحل مختلف رشد در پنج سطح (بدون قطع آب در طول دوره رشد (شاهد)، یک‌ بار قطع آب در مرحله هشت برگی، دوازده برگی، گرده‌افشانی و شیری) بودند. تیمارهای تحقیق از مرحله چهار تا پنج برگی اعمال شد و تا ده روز پیش از رسیدگی فیزیولوژیکی گیاه ادامه داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که، اثر تیمارهای کم‌آبیاری و قطع آب بر میزان، سهم و کارایی فتوسنتز جاری و توزیع مجدد معنی‌دار بود. با افزایش شدت کم‌آبیاری سهم فتوسنتز جاری کاهش یافت و در مقابل سهم توزیع مجدد در پر کردن دانه‌ها بیش‌تر شد. در تیمار تأمین 100 درصد نیاز آبی گیاه، بیش‌ترین و کم‌ترین سهم فتوسنتز جاری در عملکرد دانه به ترتیب به تیمار بدون تنش قطع‌آب و عدم آبیاری در مرحله گل‌دهی با میانگین 81 و 41 درصد تعلق داشتند. In order to evaluate the interaction of both treatments of deficit irrigation during growth duration and irrigation-cut in some growth stages, on reserve materials redistribution, current photosynthesis and its relation with yield of grain maize this research was conducted as factorial in randomized complete blocks design with three replications at research field of Islamic Azad University, Sciences and Research Branch of Khuzestan during 2007-2008 and 2008-2009 two cropping years. The research treatments were consisted of deficit irrigation at three levels (providing 100, 80, 60 percent of full irrigation requirement was measured for corn) and irrigation-cut at different growth stages at five levels (without irrigation-cut during growth duration (control), one time irrigation-cut at eight-leaf, twelve-leaf ,the pollination and milky stage). Irrigation treatments applied at four to five leaf stages and continued until ten days before plant physiological maturity. The results of this research showed that the effect of deficit irrigation and irrigation-cut treatments on the amount, contribution and efficiency of current photosynthesis and redistribution was significant. With increasing intensifying deficit irrigation, current photosynthesis contribution decreased instead redistribution contribution in grain filling increased. In treatment of providing 100 percent plant irrigation requirement, the highest and lowest contribution of current photosynthesis belonged to treatments without irrigation-cut tension and lack of irrigation at flowering stage by the average of 81 and 41 percent, respectively. رسیدگی فیزیولوژیکی, گل‌دهی, تنش آب. Physiological maturity, Flowering, Water tension. 53 68 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-6&slc_lang=fa&sid=1 A. Madeh Khaksar آزاده مادح‌خاکسار 1003194753284600899 1003194753284600899 No A. Naderi احمد نادری 1003194753284600900 1003194753284600900 No A. Ayeneband امیر آینه‌بند 1003194753284600901 1003194753284600901 No SH. Lack شهرام لک Sh.lack@yahoo.com 1003194753284600902 1003194753284600902 Yes