fa تأثیر کاربرد متانول بر برخی خصوصیات مرتبط با رشد ریشه نخود(Cicer arietinum L.) تحت تنش خشکی فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research بخش مهمی از موفقیت تولید در مناطق دارای تنش خشکی به جذب مؤثر آب و عنصر غذایی توسط سیستم ریشه‌ای کارآمد وابسته است. به منظور بررسی اثر محلول‌پاشی متانول برخصوصیات ریشه نخود (رقم کرج) در شرایط تنش خشکی آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در شهریور سال 90 در پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد به اجرا درآمد. عامل محلول‌پاشی متانول با 5 سطح، شاهد (بدون محلول پاشی)، 20 ، 25 ، 30 و 35 درصد حجمی بود که به هر کدام از سطوح 2 گرم در لیتر گلیسین اضافه شد. محلول‌پاشی 3 بار طی فصل رشد گیاه و با فواصل 10 روز صورت گرفت. محلول‌پاشی گیاهچه‌ها تا زمان جاری شدن قطره‌های محلول روی برگ ادامه یافت. عامل خشکی نیز شامل تنش خشکی (25 درصد ظرفیت زراعی) و بدون تنش خشکی (100 درصد ظرفیت زراعی) اعمال شد. نتایج نشان داد بین سطوح مختلف متانول اختلاف معنی‌داری از نظر وزن خشک ریشه، سطح و طول ریشه اصلی، مجموع طول ریشه‌ها، نسبت ریشه به اندام هوایی و نسبت سطح ریشه به سطح برگ وجود داشت (05/0≥p). محلول-پاشی با سطح 25 درصد حجمی، موجب افزایش معنی‌داری در میزان وزن خشک ریشه، مجموع طول ریشه‌ها و سطح ریشه‌ها نسبت به دیگر سطوح شد. اثرات متقابل تنش خشکی و متانول تأثیر معنی‌داری بر میزان مجموع طول ریشه‌ها و نسبت ریشه به اندام هوایی داشت (05/0≥p). به طورکلی می‌توان کاربرد محلول‌پاشی 25 و 30 درصد حجمی متانول را برای افزایش عملکرد در گیاه نخود توصیه کرد. In the region with drought stress, an efficient root system plays as major role in the success of production. In order to investigate the effect of foliar application of methanol on root characteristics of chickpea (Karaj variety) under drought stress conditions, a factorial experiment was conducted based on completely randomized design with three replications in September 2011 at the Reasearch Center of Plant Sciences of Ferdowsi University of Mashhad. Foliar application factor of methanol including 5 levels, 0 (control), 20 , 25 , 30 and 35 volumetric percentage which added to every levels of Glisin 2 gr/lit at three times during growth season of chickpea and with 10 days intervals. Spraying seedling was continued until running the solution drops on the leaves. The drought factor including drought stress ( 25 percent of field capacity) and without drought stress ( 100 percent of field capacity) was implemented. Results showed significant s difference between different levels of methanol regarding to root dry weight, tap root length and area, total roots length, ratio of root to leaf area and ratio of root area to leaf area (p<= 0.05). Foliar application with %25 voluminal level, increased root dry weight rate, total roots length and roots area significantly in comparison with other treatments. Interaction between stress and methanol had significant effect on total roots length rate and the ratio of rot to shoot (p<=0.05). Totally, foliar application 25 and 30 percent voluminal of methanol can be recommended for increasing yield in chickpea. تنش خشکی، خصوصیات ریشه، محلول پاشی متانول، نخود. Drought stress, Root characteristics, Methanol foliar application, chickpea (Cicer arietinum L.) 5 16 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-2-1&slc_lang=fa&sid=1 S.R. Hossinzadeh سعید رضا حسین زاده : Hossinzadeh_tmu@yahoo.com 100319475328460033 100319475328460033 Yes A. Salimi اعظم سلیمی 100319475328460034 100319475328460034 No A. Ganjeali علی گنجعلی 100319475328460035 100319475328460035 No