fa ارزیابی تحمل تنش یخ ‌زدگی در گندم (Triticum aestivum L.) رقم سایونز در مرحله‌ی 4 تا 6 برگی، تحت شرایط کنترل شده فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research به‌ منظور بررسی اثر تنش یخ زدگی و ارزیابی تحمل به آن در گیاه گندم رقم سایونز در مرحله‌ی 4 تا 6 برگی، تحت شرایط کنترل شده، این آزمایش به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشکده‌ی کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا گردید. شش سطح دمای یخ زدگی (صفر، 4-، 8-، 12-، 16- و 20- درجه‌ی سانتی‌گراد) به عنوان تیمارهای مورد بررسی در نظر گرفته شدند. به‌منظور القای خوسرمایی در گیاهان از زمان کاشت تا مرحله‌ی 6-4 برگی در شرایط طبیعی رشد یافتند. سپس برای اعمال تیمارهای یخ زدگی در فریزر ترموگرادیان قرار گرفتند. جهت ارزیابی تحمل به دماهای یخ زدگی صفاتی چون نشت یونی اولیه، نشت یونی ثانویه، درصد نشت الکترولیت‌ها، درصد بقاء، تعداد برگ، سطح سبز برگ و وزن خشک بوته در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که اثر دماهای مختلف یخ زدگی بر صفات نشت یونی اولیه، درصد نشت الکترولیت‌ها، تعداد برگ، سطح سبز برگ و وزن خشک بوته در سطح آماری یک درصد و بر درصد بقاء در سطح آماری پنج درصد معنی‌دار بود. بر اساس نتایج به‌دست آمده بیش‌ترین و کم‌ترین میزان نشت الکترولیت سلول‌های گیاهی با میانگین‌های 73/78 و 56/24 درصد به ترتیب مربوط به دماهای 20- و 4- درجه‌ی سانتی‌گراد بود. هم‌چنین دمای کاهنده‌ی 50 درصد بقاء گیاهان (LT50su) 1/18- درجه‌ی سانتی‌گراد به‌دست آمد. In order to investigate the freezing tension effect and evaluation of its tolerance in wheat Sayonz cultivar at 4 to 6 leaf stage, under controlled conditions, an experiment was carried out as completely randomized design with three replications at the Agricultural Faculty of Ferdowsi University of Mashhad. Six levels of freezing temperature (zero, -4, -8, -12, -16 and -20 C˚) were considered as investigating treatments. In order to induce acclimation in plants, they grow in natural conditions, since planting time to 4-6 leaf stage. To apply freezing treatments, they were placed then in thermogradyan freezer. To assess tolerance to freezing temperatures some traits such as the primary ion leakage, the secondary ion leakage, percentage of electrolytes leakage, survival percent, number of leaves, green leaf area and plant dry weight were considered. The results showed that the effect of different freezing temperatures on the traits of the primary ionic leakage, the percentage of electrolytes leakage, number of leaves, green leaf area and plant dry weight was significant at statistical level one percentage as well as the survival percent was significant at statistical level five percentage. Based on the obtained results the highest and the lowest rate of electrolyte leakage of plant cells with the averages of 78.73 and 24.56 percents were related to temperatures -20 and -4 C˚, respectively. Also, the lowering temperature of 50 percentage survival plants (LT50su) was obtained at -18.1 C˚. درصد بقاء, نشت الکترولیت, سطح سبز برگ. Survival percent, Electrolyte leakage, Green leaf area. 39 53 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-28-109&slc_lang=fa&sid=1 M. Sibi محمد سیبی 1003194753284600505 1003194753284600505 No H. Chegeni همایون چگنی H_chegeni@pnu.ac.ir 1003194753284600506 1003194753284600506 Yes