crop physiology journal

fa اثر گرد و خاک بر فتوسنتز، تبادل گازی و توان رقابتی جودره در برابر گندم Effect of soil dust on photosynthesis, gas exchange, and the competitive ability of wild barley versus wheat اکوفیزیولوژی Ecophysiology پژوهشي Research برای بررسی رقابت بین گندم و جودره تحت شرایط گرد و خاک، آزمایش گلخانهای بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در پاییز 1402 در دانشگاه بوعلی سینا اجرا شد. عوامل آزمایش شامل گونه گیاهی (علفهرز جودره و ارقام گندم الوند و پیشگام)، نسبت کشت گندم:جودره (8:0، 7:1، 6:2، 5:3، 4:4، 3:5، 2:6، 1:7 و 0:8) و غلظت گرد و خاک (0، 1500، 3000 و 6000 میلیگرم بر مترمکعب) بودند. اعمال 3000 میلیگرم گرد و خاک بر مترمکعب اثری بر زیست توده جودره نداشت ولی زیست توده ارقام گندم الوند و پیشگام را به ترتیب به میزان 19 و 28 درصد و سرعت فتوسنتز خالص (19 درصد)، سرعت تعرق (59 درصد)، غلظت دیاکسید کربن بین سلولی (13 درصد) و هدایت روزنهای (27 درصد) را در رقم گندم پیشگام کاهش داد. مؤلفههای فوق در هر سه گونه با 6000 میلیگرم گرد و خاک بر مترمکعب به طور معنیداری کاهش یافت. تحت شرایط بدون گرد و خاک، توان رقابتی جودره در برابر ارقام گندم برابر بود. اگرچه اعمال 1500 میلیگرم گرد و خاک بر مترمکعب بر گونههای مورد آزمایش تنشزا نبود، اما مقادیر شاخص تهاجمی جودره در برابر ارقام گندم را افزایش داد که نشان دهنده افزایش توان رقابتی جودره در برابر ارقام گندم است. در تمامی مقادیر گرد و خاک، شاخص تهاجمی جودره در برابر گندم رقم پیشگام بیشتر از گندم رقم الوند بود. لذا، افزایش وقوع گرد و خاک در سالهای اخیر ممکن است یکی از دلایل طغیان جودره در مزارع گندم باشد.   To investigate the competition between wheat and wild barley under dusty conditions, a greenhouse experiment was conducted as a factorial experiment in a completely randomized design in 2023 at Bu-Ali Sina University. The experimental factors included plant species (wild barley and wheat cv. Alvand and Pishgam),  wheat:wild barley cropping ratios (8:0, 7:1, 6:2, 5:3, 4:4, 3:5, 2:6, 1:7, and 0:8), and dust concentration (0, 1500, 3000, and 6000 mg/m3). Using 3000 mg/m3 soil dust did not affect wild barley, but it reduced the dry weight of wheat cv. Alvand and Pishgam by 19 and 28%, respectively, and the net photosynthesis rate (19%), transpiration rate (59%), intercellular carbon dioxide concentration (13%), and stomatal conductance (27%) in wheat cv. Pishgam. These traits were significantly reduced in all three species by applying 6000 mg/m3 soil dust. Without soil dust, the competitive ability of wild barley versus wheat cultivars was equal. Although 1500 mg/m3 soil dust was not stressful on the species, it increased the aggressivity index of wild barley versus wheat cultivars, indicating an increased competitive ability of wild barley against them. In all levels of soil dust, the aggressivity index of wild barley versus wheat cv. Pishgam was higher than wheat cv. Alvand. Therefore, the increase in the occurrence of soil dust phenomenon could be one of the reasons for the outbreak of wild barley in wheat fields.   تنش, سری های جایگزین, شاخص تهاجمی و علف هرز. stress, replacement series, aggressivity index and weed. 1 19 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1668-2&slc_lang=fa&sid=1 Akbar Aliverdi اکبر علی وردی a.aliverdi@basu.ac.ir 4324050635 100319475328460012568 Yes دانشگاه بوعلی سینا Samira Karami سمیرا کرمی samira.karami1992@gmail.com 3790195014 100319475328460012569 No دانشگاه بوعلی سینا