fa پاسخ‌های عملکردی نیشکر به کاربرد کود زیستی و اسید ان-فوریک فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research <span style="font-size:14pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:410.95pt right 468.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بالاترین سهم تولید شکر در دنیا به گیاه نیشکر اختصاص دارد و در ایران این گیاه بیشتر در استان خوزستان تولید می‌گردد. این پژوهش با هدف بررسی پاسخ‌های عملکردی نیشکر به کاربرد کود زیستی و اسید ان-فوریک به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزارع کشت و صنعت کارون شوشتر</span></span></span></b> <b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="background:lime"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در سال زراعی 1403-1402</span></span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> انجام شد. تیمارها شامل تعداد نوبت کاربرد اسید ان-فوریک (عدم کاربرد، یک، دو و سه بار مصرف) و تعداد نوبت کاربرد کود زیستی <span style="background:lime">باکتریایی</span> (عدم کاربرد، یک، دو و سه بار مصرف) بودند. نتایج نشان داد که اثر اصلی اسید ان-فوریک بر تعداد برگ در بوته و اثر اصلی کود زیستی بر تعداد </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ساقه</span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در متر مربع، قطر ساقه، عملکرد ساقه، زیست‌توده کل، عملکرد شکر تر و شاخص برداشت معنی‌دار بود. همچنین برهم‌کنش این دو فاکتور بر عملکرد ساقه، زیست‌توده کل و عملکرد شکر تر معنی‌دار گردید. جالب توجه آنکه بالاترین مقادیر عملکرد ساقه (۱۲۸ تن در هکتار)، زیست‌توده کل (۱۵۹۱۸۵ کیلوگرم در هکتار) و عملکرد شکر تر (۶/۱۵ تن در هکتار) در تیمارهای بدون مصرف اسید ان-فوریک و با مصرف کود زیستی (دو یا سه بار) به دست آمد. این یافته‌ها حاکی از آن است که در شرایط خاک‌های قلیایی منطقه، کودهای زیستی به‌تنهایی و بدون نیاز به اصلاح اسیدی خاک، با بهبود فراهمی عناصر غذایی و تقویت رشد، قادر به افزایش معنی‌دار عملکرد کمی و کیفی نیشکر هستند. کاربرد سه نوبت کود زیستی در مقایسه با شاهد باعث افزایش 50 درصدی عملکرد شکر شد، بنابراین، استفاده بهینه از کودهای زیستی می‌تواند به عنوان یک راهبرد مدیریتی مقرون‌به‌صرفه و سازگار با محیط زیست برای دستیابی به پایداری در کشت نیشکر توصیه شود.</span></span></span></b></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:14pt"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:white"><span style="line-height:150%"><span style="color:#0f1115">Sugarcane holds the largest share of global sugar production. In Iran, this crop is mainly cultivated in Khuzestan province. This research aimed to investigate the yield responses of sugarcane to the factorial application of biofertilizer and N-Phuric acid. The experiment was conducted as a factorial arrangement in a randomized complete block design with three replications at the Karun Agro-Industry farms in Shushtar during the 2024-2025 growing season. Treatments consisted of the frequency of N-Phuric acid application (none, one, two, and three times) and the frequency of bacterial biofertilizer application (none, one, two, and three times). The results revealed that the main effect of N-Phuric acid was significant on the number of leaves per plant, while the main effect of biofertilizer significantly influenced the number of stalks per square meter, stalk diameter, stalk yield, total biomass, sugar yield, and harvest index. Additionally, the interaction between these two factors significantly affected stalk yield, total biomass, and sugar yield. Notably, the highest values for stalk yield (128 tons per hectare), total biomass (159,185 kg per hectare), and sugar yield (15.6 tons per hectare) were achieved in treatments without N-Phuric acid but with biofertilizer application (two or three times). These findings suggest that under the alkaline soil conditions of the region, biofertilizers alone&mdash;without the need for soil acidification&mdash;can significantly enhance both the quantitative and qualitative yield of sugarcane by improving nutrient availability and promoting growth. Applying biofertilizer three times compared to the control increased sugar yield by 50 percent. Therefore, the optimal use of biofertilizers can be recommended as a cost-effective and environmentally friendly management strategy for achieving sustainability in sugarcane cultivation.</span></span></span></span></b></span></span></span></span><br> &nbsp; تعداد برگ, خاک قلیایی, شاخص برداشت, عملکرد شکر تر. Leaf number, Alkaline soil, Harvest index, Sugar yield. 43 61 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-650-4&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Abdali Mashhadi علیرضا ابدالی مشهدی alireza.abdali1384@gmail.com 1755941846 100319475328460012213 Yes Mohammad Reza Raeisi Lalary محمدرضا رئیسی للری m_raeisilalary@yahoo.com 1755941846 100319475328460012214 No Mahmoud Shomeli محمود شمیلی eshomeli@gmail.com 2002129924 100319475328460012215 No Hossein Motamedi حسین معتمدی motamedih@scu.ac.ir 6609623848 100319475328460012216 No Amin Lotfi Jalal Abadi امین لطفی جلال آبادی aminlo2020@gmail.com 1091609888 100319475328460012217 No