crop physiology journal

fa بهینه‌سازی عملکرد سویا (glycine max L.) با کاربرد علف‌کش‌‌های انتخابی: مطالعه میدانی در اردبیل و مازندران Optimizing Soybean (Glycine max L.) Performance Using Selective Herbicides: A Field Study in Ardabil and Mazandaran تنشهای محیطی Abiotic Stresses پژوهشي Research کنترل شیمیایی علف‌های هرز باریک‌برگ، به‌ویژه سوروف و قیاق، از چالش‌های اصلی در کشت سویا محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف مقایسه کارایی علف‌کش‌های مختلف بر پایه کلتودیم و سایر رقبا در کنترل این علف‌های هرز و افزایش عملکرد سویا (glycine max) در دو منطقه اردبیل و مازندران انجام شد. آزمایش به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۱۳ تیمار در سال ۱۳۹۶ در دو استان مازندران و اردبیل اجرا گردید. تیمارها شامل فرمولاسیون‌های مختلف علف‌کش (الکتیو، سوپرپاور، سلکت‌سوپر، گالانت سوپر، نابواس، فوکوس، پنترا) در دوزهای توصیه‌شده و یک تیمار شاهد وجین دستی بود. در استان مازندران، تأثیر علف‌کش تورنادو نیز به عنوان تیمار چهاردهم مورد بررسی قرار گرفت. درصد کنترل بر اساس کاهش تراکم و زیست‌توده علف‌های هرز ارزیابی شد. در مازندران، تیمارهای الکتیو (۱ لیتر در هکتار)، تورنادو (75/0 لیتر در هکتار)، سوپرپاور (6/0 لیتر در هکتار) و پنترا (5/1 لیتر در هکتار) به‌ترتیب با کاهش ۸۹، ۸۸، ۸۸ و ۸۲ درصدی زیست‌توده علف‌های هرز، کارایی معادل شاهد وجین دستی نشان دادند. در اردبیل، تیمارهای الکتیو (2/1 لیتر در هکتار) و سوپرپاور (5/0 و 6/0 لیتر در هکتار) موفق به کنترل کامل علف‌هرز سوروف شدند. همچنین، سوپرپاور (6/0 لیتر در هکتار) و الکتیو (۱ لیتر در هکتار) به‌ترتیب کاهش 93 و 84 درصدی در تراکم علف‌هرز قیاق ایجاد کردند. بیشترین کاهش در زیست‌توده کل علف‌های هرز نیز به‌ترتیب مربوط به تیمارهای سوپرپاور (6/0 لیتر در هکتار) با 91 درصد و الکتیو (2/1 لیتر در هکتار) با 89 درصد بود. بر اساس یافته‌های این پژوهش، کاربرد پس‌رویشی سوپرپاور (6/0 لیتر در هکتار)، الکتیو (۱ لیتر در هکتار)، تورنادو (75/0 لیتر در هکتار) و پنترا (5/1 لیتر در هکتار) برای کنترل مؤثر و اقتصادی علف‌های هرز باریک‌برگ در مزارع سویا توصیه می‌گردد.   The chemical control of narrow-leaved weeds, particularly barnyardgrass (Echinochloa crus-galli) and johnsongrass (Sorghum halepense), is a major challenge in soybean cultivation. This study aimed to compare the efficacy of various herbicides based on clethodim and other competitor compounds in controlling these weeds and increasing soybean (Glycine max) yield in two regions: Ardabil and Mazandaran. The experiment was conducted as a randomized complete block design with 13 treatments in 2017 in both Mazandaran and Ardabil provinces. The treatments included different herbicide formulations (Selective, Superpower, Select-Super, Gallant Super, Nabuas, Focus, Pantera) at recommended doses, along with a hand-weeded control treatment. In Mazandaran province, the effect of the herbicide Tornado was also investigated as a fourteenth treatment. The control percentage was evaluated based on the reduction in weed density and biomass. In Mazandaran, the treatments Selective (1 L/ha), Tornado (0.75 L/ha), Superpower (0.6 L/ha), and Pantera (1.5 L/ha) demonstrated efficacy equivalent to the hand-weeded control, reducing weed biomass by 89%, 88%, 88%, and 82%, respectively. In Ardabil, the treatments Selective (1.2 L/ha) and Superpower (0.5 and 0.6 L/ha) achieved complete control of barnyardgrass. Furthermore, Superpower (0.6 L/ha) and Selective (1 L/ha) reduced the density of johnsongrass by 93% and 84%, respectively. The greatest reduction in total weed biomass was related to the Superpower (0.6 L/ha) and Selective (1.2 L/ha) treatments, with 91% and 89% reduction, respectively. Based on the findings of this research, the post-emergence application of Superpower (0.6 L/ha), Selective (1 L/ha), Tornado (0.75 L/ha), and Pantera (1.5 L/ha) is recommended for effective and economical control of narrow-leaved weeds in soybean fields.   زیست‌توده, سوپرپاور, سویا, علف‌کش, گالانت سوپر Biomass, Superpower, Soybean, Herbicide, Gallant Super 43 66 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1701-1&slc_lang=fa&sid=1 karim mousavi کریم موسوی k.mousavi@areeo.ac.ir 5049473357 100319475328460012187 Yes Iranian Research Institute of Plant Protection استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران rasoul fakhari رسول فخاری r.fakhari68@gmail.com 1142366871 100319475328460012188 No Iranian Research Institute of Plant Protection استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران parviz sharifi پر.یز شریفی زیوه sharifiziveh@yahoo.com 5049473357 100319475328460012189 No Iranian Research Institute of Plant Protection استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران morteza nouralizade مرتضی نورعلیزاده m.nourali@yahoo.com 5049473357 100319475328460012190 No Iranian Research Institute of Plant Protection استادیار بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مازندران، ایران mohammad ahmadi محمد احمدی 224155mohammad@gmail.com 5049473357 100319475328460012191 No Ph.D. Student of Agronomy, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, Iran اردبیل، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،گروه زراعت و اصلاح نباتات