fa تأثیر محلول‌پاشی نانوذرات روی و آهن و برخی موادآلی بر شاخص‌های فیزیولوژیک و عملکرد گندم اکوفیزیولوژی Ecophysiology پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این پژوهش در سال زراعی ۱۴۰3-۱۴۰2 در منطقه گمبوعه، شهرستان حمیدیه، با هدف بررسی تأثیر محلول‌پاشی نانوذرات روی و آهن و برخی مواد آلی بر شاخص‌های فیزیولوژیک و عملکرد گندم انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کودهای آلی (۵ سطح) شاهد (بدون کود آلی)، بیوچار باگاس (۵ تن در هکتار)، ورمی‌کمپوست (۵ تن در هکتار)، اسید هیومیک (در مراحل ساقه‌دهی و گلدهی)، عصاره جلبک دریایی (در مراحل ساقه‌دهی و گلدهی، نانوذرات (۴ سطح) : شاهد (بدون نانوذرات)، نانوذرات روی (۲ در هزار)، نانوذرات آهن (۲ در هزار)، نانوذرات آهن + روی (۲ در هزار). عملکرد دانه در تیمار شاهد ۳۳۳۶ کیلوگرم در هکتار بود که تفاوت معنی‌داری با تیمار عصاره جلبک دریایی (۳۳۸۲ کیلوگرم در هکتار) نداشت، اما نسبت به سایر تیمارها کمتر بود. بالاترین عملکرد مربوط به ورمی‌کمپوست (۴۵۶۰ کیلوگرم در هکتار) و اسید هیومیک (۴۶۳۷ کیلوگرم در هکتار) بود. نانوذرات روی و آهن تأثیر مثبتی بر عملکرد دانه داشتند. در تیمار شاهد، عملکرد ۳۶۳۰ کیلوگرم در هکتار بود که با کاربرد نانوذرات روی (۴۰۳۸ کیلوگرم)، آهن (۴۰۵۶ کیلوگرم) و ترکیب آهن + روی (۴۲۸۹ کیلوگرم) افزایش یافت. شاخص سطح برگ در تیمار ورمی‌کمپوست (۴.۹۸) و اسید هیومیک (۵.۱۳) بیشترین مقدار را داشت. همچنین، محلول‌پاشی آهن + روی باعث افزایش این شاخص به ۵.۰۴ شد. بیشترین مقدار کلروفیل</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"> a </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در تیمارهای ورمی‌کمپوست (۱.۳۵) و اسید هیومیک (۱.۳۸) مشاهده شد. همچنین، محلول‌پاشی آهن + روی (۱.۳۷) و آهن (۱.۳۴) برتری معنی‌داری نسبت به سایر تیمارها داشتند. بیشترین مقدار کلروفیل</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"> b </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در تیمارهای محلول‌پاشی آهن + روی (۰.۸۸) و آهن در شرایط کاربرد اسید هیومیک (۰.۹۰) مشاهده شد. بیشترین مقدار محتوای روی دانه در تیمارهای ورمی‌کمپوست (۳۲.۵) و اسید هیومیک (۳۴.۵ میلی‌گرم در کیلوگرم) بود. همچنین، نانوذرات روی (۳۲.۴) و ترکیب آهن + روی (۳۲.۲) افزایش قابل‌توجهی ایجاد کردند. اسید هیومیک (۸۷.۵) و ورمی‌کمپوست (۸۹.۸ میلی‌گرم در کیلوگرم) بیشترین مقدار محتوای آهن دانه را داشتند. در بین نانوذرات، ترکیب آهن + روی (۸۹.۲) و نانوذرات آهن (۸۲.۲) عملکرد بهتری نسبت به سایر تیمارها نشان دادند. کاربرد ورمی‌کمپوست و اسید هیومیک، همچنین محلول‌پاشی نانوذرات آهن و روی، تأثیر مثبتی بر عملکرد و ویژگی‌های فیزیولوژیکی گندم داشت و موجب بهبود شاخص‌های رشد، کلروفیل، و عناصر غذایی دانه شد</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">.</span></span></b><b><span lang="AR-BH" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:150%">This research was conducted in the 2022-2023 agricultural year in the Gamboueh region, Hamidieh County, to investigate the effect of foliar application of zinc and iron nanoparticles and some organic materials on the physiological indices and yield of wheat. The experiment was conducted as a factorial experiment in a randomized complete block design with three replications. The treatments included organic fertilizers (5 levels): control (no organic fertilizer), bagasse biochar (5 tons/ha), vermicompost (5 tons/ha), humic acid (at stem elongation and flowering stages), seaweed extract (at stem elongation and flowering stages), and nanoparticles (4 levels): control (no nanoparticles), zinc nanoparticles (2 per thousand), iron nanoparticles (2 per thousand), and iron + zinc nanoparticles (2 per thousand). Grain yield in the control treatment was 3336 kg/ha, which did not significantly differ from the seaweed extract treatment (3382 kg/ha), but was lower than other treatments. The highest yield was obtained with vermicompost (4560 kg/ha) and humic acid (4637 kg/ha). Zinc and iron nanoparticles had a positive effect on grain yield. In the control treatment, the yield was 3630 kg/ha, which increased with the application of zinc nanoparticles (4038 kg/ha), iron nanoparticles (4056 kg/ha), and the iron + zinc combination (4289 kg/ha). The leaf area index was highest in the vermicompost (4.98) and humic acid (5.13) treatments.&nbsp; Foliar application of iron + zinc also increased this index to 5.04. The highest chlorophyll a content was observed in the vermicompost (1.35) and humic acid (1.38) treatments.&nbsp; Foliar application of iron + zinc (1.37) and iron (1.34) also showed a significant superiority over other treatments. The highest chlorophyll b content was observed in the iron + zinc foliar application (0.88) and iron treatments under humic acid application (0.90). The highest grain zinc content was in the vermicompost (32.5) and humic acid (34.5 mg/kg) treatments. Zinc nanoparticles (32.4) and the iron + zinc combination (32.2) also showed a significant increase. Humic acid (87.5) and vermicompost (89.8 mg/kg) had the highest grain iron content. Among the nanoparticles, the iron + zinc combination (89.2) and iron nanoparticles (82.2) performed better than other treatments. The application of vermicompost and humic acid, as well as foliar application of iron and zinc nanoparticles, had a positive effect on wheat yield and physiological characteristics, improving growth indices, chlorophyll, and grain nutrient content<b>.</b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; عملکرد دانه, عناصر ریزمغذی و ورمی‌کمپوست. Grain Yeild, Micronutrients and Vermicompost. 105 122 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1644-7&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Delph Aboodi حسین دلف عبودی delfaboodi@gmail.com 1745347850 100319475328460012096 No Department of Plant Production and Genetics, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران. Esfandiar Fateh اسفندیار فاتح e.fateh@scu.ac.ir 5159421017 100319475328460012097 Yes Department of Plant Production and Genetics, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران. Amir Aynehband امیر آینه بند aynehband@scu.ac.ir 0040821188 100319475328460012098 No Department of Plant Production and Genetics, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.