fa اثر کودهای شیمیایی بر عملکرد دانه و کارایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم در باقلا (.Vicia faba L) به‌عنوان کشت دوم در شالیزار به زراعی Crop Improvment پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌منظور بررسی اثر کودهای شیمیایی بر عملکرد دانه و کارایی عناصر در زراعت باقلا به‌عنوان کشت دوم در شالیزار،</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 99-1397 در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات برنج کشور در شهرستان رشت اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح نیتروژن از منبع کود اوره (46، 69 و 92 کیلوگرم در هکتار)، دو سطح فسفر از منبع سوپر فسفات تریپل (48 و 96 کیلوگرم در هکتار) و سه سطح پتاسیم از منبع سولفات پتاسیم (50، 75 و 100 کیلوگرم در هکتار) بودند. همچنین، یک تیمار بدون مصرف کود (شاهد) جهت مقایسه مستقل اثرات مصرف کود در نظر گرفته شد. </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج نشان داد که </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بیش‌ترین عملکرد دانه</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> باقلا</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با کاربرد بالاترین سطوح نیتروژن، فسفر و پتاسیم به</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">‌</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ترتیب با میانگین‌های 4309، 3996 و 4143 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. در بین سطوح نیتروژن، </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مصرف 46 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به‌ترتیب با میانگین‌های 31/3 و 74/73 کیلوگرم بر کیلوگرم دارای بیش‌ترین کارایی جذب و مصرف نیتروژن بود. افزایش سطوح کودهای نیتروژن و پتاسیم موجب افزایش کارایی فسفر شد. همچنین، مصرف بالاترین سطوح کودهای نیتروژن و فسفر باعث افزایش کارایی پتاسیم شد. به‌طور کلی، </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">جهت </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">دستیابی به حداکثر کارایی مصرف کود و عملکرد دانه، کاربرد کودهای نیتروژن، فسفر و پتاسیم به‌ترتیب به‌‌میزان 92، 96 و 100 کیلوگرم در هکتار جهت کشت باقلا به‌عنوان محصول دوم پس از برداشت برنج در اراضی شالیزاری استان گیلان پیشنهاد می‌شود.</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In order to investigate the effects of chemical fertilizers on grain yield and efficiency of elements in faba bean (<i>Vicia faba</i> L.) as a second crop in paddy fields, a factorial </span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">experiment in complete randomized block design was conducted with three replications at research fields of Rice Research Institute of Iran in Rasht during two cropping seasons of </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">2018-2020</span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">. </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Experimental treatments were three levels of nitrogen (46, 69 and 92 kg.ha^-1 from urea fertilizer source), two levels of phosphorus (48 and 96 kg.ha^-1 from triple super phosphate source) and three levels of potassium (50, 75 and 100 kg.ha^-1 from potassium sulfate source).</span></span></span></b><b> </b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">A treatment without fertilizer usage was considered for an independent comparison. The results showed that the </span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">maximum </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">grain yield of faba bean </span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">was achieved </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">by application of </span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">the </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">highest </span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">levels of nitrogen, phosphorus and potassium, with averages of 4309, 3996 and 4143 </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">kg.ha^-1</span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">, respectively. </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Among nitrogen levels,</span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> the highest nitrogen uptake efficiency and nitrogen use efficiency were observed at the lowest nitrogen level, with averages of </span></span></span></b><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">3.31</span></span></strong> <b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and </span></span></span></b><strong><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">73.74</span></span></strong><strong> </strong><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">kg/kg, respectively</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">. Increasing the levels of nitrogen and potassium fertilizers increased the phosphorus efficiency. </span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Also, the use of high levels of nitrogen and phosphorus fertilisers increased potassium efficiency. Overall, </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">in order to achieve the maximum fertilizer use efficiency and grain yield, </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">the application of nitrogen, phosphorus and potassium at the rate of 92, 96 and <strong>100</strong></span></span></span></b><strong> </strong><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">kg.ha^-1, respectively </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">could be recommended for faba bean cultivation as a second crop after rice harvesting in paddy fields of Guilan provinces.</span></span></span></b></span></span></span> برنج, تناوب زراعی, کارایی جذب, کارایی زراعی و کارایی مصرف. Rice, Crop rotation, Uptake efficiency, Agronomic efficiency and Use efficiency. 115 132 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1685-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Rabiee محمد ربیعی rabiee_md@yahoo.co.uk 2739172923 100319475328460011843 Yes Agricultural Research Education And Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Sajjad Shaker kouhi سجاد شاکرکوهی s.shaker@areeo.ac.ir 5189958787 100319475328460011844 No Agricultural Research Education And Extension Organization سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی