fa اثر گیاهان پوششی و محلول‌پاشی سوبیتول، مانیتول و اسید سالیسیلیک‌ بر عملکرد کمی و کیفی کنجد فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">استفاده از ترکیباتی از جمله اسید سالیسیلیک بـه‌عنـوان تنظیم‌کننده‌ی رشد گیاهی که بتوانند گیاهان را در مقابل تنش‌های محیطی کمک نمایند از راهبردهای مهم و نوین در دانش کشاورزی است. همچنین امروزه، کاشت گیاهان پوششی به منظور کاهش استفاده از علف‌کش‌ها مورد توجه زیادی قرار گرفته است. بنابراین، گیاهان پوششی یکی از ابزارهای مؤثر در مدیریت غیرشیمیایی علف‌های هرز در کشاورزی پایدار به شمار می‌روند. </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بنابراین هدف از اجرای این پژوهش بررسی تأثیر محلول‌پاشی قند الکل‌ها و اسید سالیسیلیک و انواع مالچ زنده بر عملکرد کمی و کیفی کنجد بود. بر این اساس پژوهشی مزرعه&shy;ای به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1400 در سوسنگرد اجرا شد. در این آزمایش، فاکتور اول محلول‌پاشی مواد ضد تنش دارای چهار سطح (سوربیتول ( غلظت 6 درصد)، مانیتول (غلظت 6 درصد) و سالیسیلیک اسید (غلظت 08/0میلی مولار) و عدم مصرف (شاهد) به‌عنوان فاکتور اول در نظر گرفته شد و فاکتور دوم شامل گیاهان پوششی شامل: لوبیا چشم بلبلی، ماش، خرفه و بدون گیاه پوششی (شاهد) بودند. نتایج نشان داد که اثر محلول‌پاشی و گیاهان پوششی و اثر متقابل آنها بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد در سطح یک درصد معنی&shy;دار گردید. بیشترین مقدار صفات مورد بررسی در شرایط محلول‌پاشی با سالیسلیک اسید مشاهده گردید و در تیمار شاهد (بدون مصرف) مقدار این صفات به حداقل خود رسیدند. در بین گیاهان مورد بررسی، گیاهان لوبیا و ماش بیشترین عملکرد را داشتند. این گیاهان از تعداد کپسول، تعداد دانه در کپسول، وزن هزار دانه، درصد روغن، عملکرد روغن، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و درصد پروتئین بالاتری نیز برخوردار بودند. نتایج اثر متقابل نشان&shy;داد که بیشترین صفات مورد بررسی در شرایط محلول‌پاشی با سالیسلیک اسید به لوبیا و ماش و در شرایط محلول‌پاشی با سوربیتول و مانیتول به لوبیا بود. </span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Using compounds such as salicylic acid as a plant growth regulator that can help plants against environmental stress is one of the most important and innovative strategies in agricultural science. Also, today, the planting of cover plants in order to reduce the use of herbicides has received a lot of attention. Therefore, cover plants are one of the effective tools in non-chemical management of weeds in sustainable agriculture. Sesame with the scientific name Sesamum indicum from the Pedaliaceae family is one of the oldest oil seeds that mankind has known and used. Therefore, the purpose of this research was to investigate the effect of foliar spraying of sugar alcohols and salicylic acid and types of living mulch on the quantitative and qualitative yield of sesame. Based on this, a factorial field research was carried out in the form of a basic design of randomized complete blocks with three replications in the year 1400 in Sosangerd. In this experiment, the main factor of foliar spraying of anti-stress substances with four levels (sorbitol (concentration 6%), mannitol (concentration 6%) and salicylic acid (concentration 0.08 mM) and non-use (control) was considered as the first factor. And the secondary factor of cover plants included: cowpea, mung bean, purslane and no cover plant (control). The results showed that the effect of foliar spraying and cover plants and their interaction on morphological traits, yield and yield components at the level of 1% significance &not;Dar. The highest amount of investigated traits was observed in the conditions of foliar spraying with salicylic acid, and in the control treatment (without use), the amount of these traits reached their minimum. Among the investigated plants, bean and mung bean plants had the highest yield. This The plants had higher number of capsules, number of seeds per capsule, weight of 1000 seeds, oil percentage, oil yield, seed yield, biological yield and protein percentage. The results of the interaction showed that the most investigated traits were under the conditions of foliar spraying with salicylic. The acid was applied to beans and mung bean and in the conditions of foliar spraying with sorbitol and mannitol to beans.</span></span></span></span></span></span></span> ارتفاع ساقه, درصد پروتئین, غلظت روغن, مالچ زنده, وزن هزار دانه. Keywords: Yield components, salicylic acid, sesame, cover crops, oil yield. 5 19 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1273-4&slc_lang=fa&sid=1 jamal ahmadi asl جمال احمدی اصل 2020@gmail.com 1 100319475328460011491 No Khuzestan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Ahvaz, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران aliraza abdali mashhadi علرضا ابدالی مشهدی alireza.abdali1384@gmail.com 2 100319475328460011492 No Khuzestan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Ahvaz, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران amin lotfi jalal absdi امین لطفی جلال آبادی aminlo2020@gmail.com 3 100319475328460011493 Yes Khuzestan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Ahvaz, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران khoshnaz payandeh خوشناز پاینده payandeh426@gmail.com 8 100319475328460011494 No Associate Professor, Department of Soil Science, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran. گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. ali ghateiee علی قاطعی alighateiee@gmail.com 5 100319475328460011495 No Khuzestan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Ahvaz, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران