fa بررسی امکان‌سنجی کشت ارقام مختلف سویا در تناوب با گیاه نیشکر در شرایط آب و هوایی جنوب اهواز به زراعی Crop Improvment كاربردي Applicable <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان‌سنجی کشت و مقایسه ارقام مختلف ایرانی و خارجی سویا در تناوب با گیاه نیشکر در شرایط آب و هوایی جنوب اهواز در موسسه تحقیقات و آموزش شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی طی تابستان 1401، به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل 7 رقم </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سویا </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">(ارقام ایرانی شامل کتول، سالند و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SK-93</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و ارقام خارجی شامل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS391</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS284</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS511</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS232</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) بود. ارقام مورد مطالعه در اکثر صفات مورد بررسی با یکدیگر تفاوت معنی‌داری داشتند. نتایج نشان داد که </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به لحاظ طول دوره رسیدگی، ارقام سالند، کتول و </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS391</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در یک گروه رسیدگی قرار داشته و نسبت به سایر ارقام، زودرس محسوب می‌شوند. مقایسه میانگین صفت عملکرد دانه نیز نشان داد که در بین ارقام سویا، رقم </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS232</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دارای بالاترین عملکرد دانه با میانگین 2240 کیلوگرم در هکتار بود که از این لحاظ برتری آماری معنی‌داری نسبت به سایر ارقام مورد بررسی داشت. بالا بودن عملکرد دانه رقم </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS232</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> را می‌توان به عملکرد زیست‌توده (5950 کیلوگرم در هکتار)، شاخص برداشت (38 درصد)، وزن هزار دانه (180 گرم) بالای این رقم نسبت داد. <span style="background:red">براساس نتایج به دست آمده، به نظر می‌رسد که </span></span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="background:red"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BRS232</span></span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="background:red"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در میان ارقام مطالعه شده سازگاری بهتری به محدودیت‌های اقلیمی (دماهای بالای 50 درجه‌سانتیگراد و رطوبت نسبی بالا) جنوب خوزستان نشان می‌دهد و از این‌رو می‌تواند به عنوان گزینه مناسبی جهت کشت در تناوب با نیشکر مد نظر قرار گیرد.</span></span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aimed the to investigate the feasibility of cultivation and comparing different Iranian and foreign cultivars of soybean in rotation with sugarcane in the climatic conditions of southern Ahvaz in Research and Training Institute of Sugarcane Development Co. in 2022. The experiment was carried out in a randomized complete block design with three replications. Experimental treatments included 7 soybean cultivars (Iranian cultivars including Katol, Saland and SK-93 and foreign cultivars including BRS391, BRS284, BRS511 and BRS232). The studied cultivars were significantly different from each other in most of the traits. The results showed that in terms of the length of the ripening period, Saland, Katol and BRS391 cultivars are in the same ripening group and are considered early maturing compared to other cultivars. The results of yield traits also showed that BRS232 cultivar had the highest seed yield with an average of 2240 kg/ha among soybean cultivars, </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">which was significantly different from other cultivars. The high seed yield of BRS232 variety can be attributed to the biomass yield (5950 kg/ha), harvest index (38%), and the weight of 1000 seeds (180 g) above this variety. <span style="background:red">Based on the obtained results, it seems that among the studied cultivars, BRS232 shows a better adaptation to the climatic restrictions (temperatures above 50&deg; and high relative humidity) of South Khuzestan, and therefore it can be considered as a suitable option for crop rotation with sugarcane.</span></span></span></span></b></span></span></span><br> &nbsp; عملکرد دانه, رسیدگی, شاخص برداشت, سویا Seed yield, maturity, harvest index, soybean 39 55 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1654-1&slc_lang=fa&sid=1 فرشاد صالحی farshadsalehi1369@gmail.com 4530058220 100319475328460010949 Yes Khuzestan Sugarcane Development and By-products Research and Training Institute, Ahvaz, Iran مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران. Hossein noroozi حسین نوروزی H.noroozi85@gmail.com 1972436104 100319475328460010950 No Khuzestan Sugarcane Development and By-products Research and Training Institute, Ahvaz, Iran مؤسسه تحقیقات و آموزش توسعه نیشکر و صنایع جانبی خوزستان، اهواز، ایران.