fa اثر نیتروژن استارتر و محلول‌‎‌‎پاشی با متانول بر گره‌زایی و عملکرد کمی و کیفی سویا (‌L.‎‌ ‌Glycine max‌) ‌در منطقه مغان فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research <span style="font-size: 14pt;"><span style="line-height: 150%;"><span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span roman="" style="font-family:;"><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">به منظور ارزیابی تاثیر نیتروژن استارتر و محلول&shy;پاشی با متانول بر گره&shy;زایی<span style="color: black;">،</span> مولفه&shy;های پرشدن دانه و عملکرد کمی و کیفی سویا<span style="color: black;">،</span> <span style="color: black;">آزمایشی به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه&shy; بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه&shy;ایی در پارس آباد مغان استان اردبیل در سال 1401 اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی کاربرد </span>متانول در</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">سه سطح </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;">)</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">محلول&shy;پاشی با آب به&shy;عنوان شاهد، کاربرد 15 و 30 درصد حجمی)</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">و سه سطح نیتروژن استارتر (عدم استفاده به&shy;عنوان شاهد، کاربرد 25 و 50 کیلوگرم نیتروژن استارتر در هکتار از منبع اوره) شامل می&shy;شدند. کاربرد مقادیر بالایی از نیتروژن استارتر (50 کیلوگرم در هکتار) تعداد گره در بوته (139 درصد)، تعداد نیام در بوته (37 درصد)، شاخص برداشت (9 درصد)، طول دوره پر شدن دانه (8 درصد) و محتوای اسیدهای چرب اولئیک، لینولئیک و لینولنیک را به ترتیب 7/14، 3/16 و 6/20 درصد در مقایسه با عدم کاربرد نیتروژن استارتر افزایش داد. هر چند که اختلاف آماری&shy;</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">معنی&shy;داری در محتوای اسیدهای چرب غیر اشباع بین مقادیر 25 تا 50 کیلوگرم نیتروژن استارتر وجود نداشت. محلول&shy;پاشی 30 درصد حجمی متانول تعداد<span style="color: black;"> گره در بوته (2/15&nbsp; درصد)، تعداد نیام در بوته (47 درصد)، شاخص برداشت (12 درصد) و طول دوره پرشدن دانه (پنج درصد) را در مقایسه با عدم کاربرد متانول افزایش داد. همچنین </span>کاربرد مقادیر بالایی از نیتروژن استارتر و متانول<span style="color: black;">،</span> وزن خشک گره در بوته (2/26 درصد)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">،</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;"> ارتفاع بوته (6/54 درصد)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">،</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;"> تعداد دانه در بوته (109 درصد)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">، </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">حداکثر وزن دانه (3/45 درصد)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">،</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;"> سرعت پرشدن دانه (1/14 درصد)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">،</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;"> دوره موثر پر شدن دانه (28 درصد)</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;"> و عملکرد دانه (61 درصد)</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">را در مقایسه با عدم کاربرد نیتروژن استارتر و متانول افزایش داد. در این بررسی به نظر میرسد </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">کاربرد 50 کیلوگرم نیتروژن استارتر و محلول&shy;پاشی 30 درصد حجمی متانول</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">برای بهبود گره&shy;زایی<span style="color: black;">،</span> عملکرد دانه و اسیدهای چرب غیر اشباع </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;">میتوان پیشنهاد نمود.</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span style="background: white;"><span style="line-height: 150%;"><span nazanin="" style="font-family:;"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">In order to study the effects of starter nitrogen and </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">foliar</span></span> <span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">application with methanol </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">on nodulation, grain filling components and</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> quantitative and qualitative </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">yield of </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">soybean (<i>Glycine max</i> L.)</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">, an experiment was carried out as factorial based on randomized complete block design with three replications </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">at the farm at Parsabad of Mogan from Ardabil province <span style="color: black;">in </span>2022.</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> Factors experimental were included application of methanol at three levels (foliar application with water as control, application 15 and 30 volume percent) and three levels of starter nitrogen (no application as control, application of 25 and 50 kg/ha) by urea.</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> The highest rate of nitrogen application (50 kg/ha) increased the number of nodules per plant (139%), </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">number of pod per plant (37%), harvest index (9%), grain filling period (8%), </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">oleic acid, linoleic acid and linolenic acid</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> (14.7, 16.3 and 20.6% respectively) </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">in comparison with no application of starter nitrogen.</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> Hovewer, </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">there were no significant difference in oleic acid, linoleic acid and linolenic acid between 25 and 50 kg/ha starter nitrogen. Foliar application of 30 volume percent of methanol</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> increased the number of nodules per plant (15.2%), </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">number of pod per </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">plant (47%), harvest index (12%) and grain filling period (5%)</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> in comparison no foliar application of<span style="color: black;"> methanol</span></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">. </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"><span style="color: black;">Also, </span></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">the highest rate of starter nitrogen and methanol application<span style="color: black;"> increased dry weight of </span></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">nodules per plant</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"><span style="color: black;"> (26.2%), plant height (54.2%), number of grain per pod (109%), maximum of grain weight (45.3%), grain filling rate (14.1%), effective grain filling period (28%) and grain yield (61%) </span></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">in comparison no application of<span style="color: black;"> starter nitrogen and methanol</span></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">.</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"><span style="color: black;"> In this study, it seems that </span></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">application of 50 kg/ha starter nitrogen and<i> </i></span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">foliar application of </span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">30 volume percent of methanol can</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> be suggested for improve of nodulation</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">,</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;"> grain yield and unsaturated fatty acids</span></span><span style="font-size: 14pt;"><span roman="" style="font-family:;">.</span></span> ‌ اسیدهای چرب, اوره, دوره پر شدن دانه, تثبیت زیستی نیتروژن, لینولئیک اسید. ‌ Biological nitrogen fixation, grain filling period, fatty acids, linoleic acid, urea 63 84 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-58-14&slc_lang=fa&sid=1 raouf seyed sharifi رئوف سید شریفی raouf_ssharifi@yahoo.com 1375696726 100319475328460010928 Yes University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشگاه محقق اردبیلی farzad adel sarebanlar فرزاد عادل ساربانلار2‌ farzadadel5@gmail.com 1375696726 100319475328460010929 No University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشگاه محقق اردبیلی