fa اثر فاصله ردیف، آرایش و تراکم کاشت بر کنترل علف‌های هرز و خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی ذرت (Zea may L.) به زراعی Crop Improvment پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">به&shy;منظور بررسی اثر فاصله ردیف، آرایش و تراکم کاشت بر کنترل علف های هرز و خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی ذرت، آزمایشی به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مغان در سال 1401&nbsp; اجرا شد. فاکتور اول شامل فاصله ردیف در دوسطح (75 و 65 سانتی&shy;متر)، فاکتور دوم آرایش کاشت در دوسطح (تک ردیفه و دو ردیفه زیگزاگی) و فاکتور سوم تراکم کاشت در دو سطح (75000 و 85000 بوته در هکتار) بود. نتایج نشان داد بیش&shy;ترین عملکرد دانه و سطح برگ به تراکم 75000 بوته در هکتار و فاصله ردیف 75 سانتی&shy;متر تعلق داشت. بیش&shy;ترین تراکم و زیست توده کل علف&shy;های هرز در تراکم 75000 بوته در هکتار و فاصله ردیف 75 سانتی&shy;متر مشاهده شد، اما کم&shy;ترین تراکم و زیست توده کل علف&shy;های هرز از تراکم 85000 بوته در هکتار و فاصله ردیف 65 سانتی&shy;متر بدست آمد. بیش&shy;ترین قطر بلال، قطر چوب بلال و شاخص کلروفیل برگ در تراکم 75000 بوته درهکتار با فاصله ردیف 75 سانتی&shy;متر و آرایش کاشت تک ردیفه به&shy;دست آمد. ضرایب همبستگی بین صفات نشان داد که بین عملکردانه با زیست توده&nbsp; کل علف&shy;های هرز، قطر بلال، قطر چوب بلال، عمق دانه و شاخص کلروفیل برگ همبستگی مثبت و معنی&shy;دار است. به&shy;طورکلی، نتایج این پژوهش نشان داد که&nbsp; </span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">با ترویج کشـت دو ردیفه ذرت و به کارگیری تراکم&shy;های بالاتر، </span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">می&shy;توان</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> ضمن کنترل علف&shy;های هرز از طریق توان رقابتی گیاه زراعی، به عملکرد قابل قبولی دست یافت.</span></span></span></span></b></div> <div style="text-align: justify;"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">To evaluate the effect of row spacing, planting pattern and density on weed control and morpho physiological characteristics of corn (<i>Zea may</i> L.), the experimental was carried out factorial based on a randomized complete block design with three replications in the farm of Moghan Agriculture and Natural Resources Research Station in 2022. The first factor included row spacing in two levels (75 and 65 cm), the second factor was planting pattern in two levels (single row and zigzag twin row) and the third factor was planting density in two levels (75,000 and 85,000 plants per hectare). The results showed that the highest grain yield and leaf area belonged to the density of 75000 plants per hectare and the row spacing of 75 cm. The highest density and total biomass of weed was observed at density of 75,000 plants per hectare and row spacing of 75 cm, But the lowest density and total biomass of weed was obtained from the density of 85,000 plants per hectare and row spacing of 65 cm. The maximum cob diameter, cob wood diameter and leaf chlorophyll index were obtained at the density of 75,000 plants per hectare with the row spacing of 75 cm and the single row planting pattern. Correlation coefficients between traits showed that the correlation between grain yield with total weed biomass, cob diameter, cob wood diameter, seed depth and leaf chlorophyll index is positive and significant. Generally, the results of this research showed that with extending of twin row patterns with increased density of corn, it is possible to control weed through the competitive ability of the plant, it achieved an acceptable performance.</span></span></span></span></b></div> ارتفاع بوته, ذرت, سطح برگ و همبستگی Corn, Correlation, Leaf area and Plant height 21 35 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1628-1&slc_lang=fa&sid=1 Ghorban Didehbaz Moghanlo قربان دیده باز مغانلو didehbaz55@gmail.com 1461156505 100319475328460010896 Yes University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشگاه محقق اردبیلی Ahmad Tobeh احمد توبه ahmadtobeh1392@gmail.com 100319475328460010897 100319475328460010897 No University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشگاه محقق اردبیلی Hamid Reza Mohammaddoust Chamanabad حمید رضا محمد دوست چمن آباد hr_chamanabad@yahoo.com 100319475328460010898 100319475328460010898 No University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشگاه محقق اردبیلی Sajjad Moharramnejad سجاد محرم نژاد sm.chakherlo@yahoo.com 100319475328460010899 100319475328460010899 No Ardabil Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Moghan, Iran بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل (مغان)، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران Salim Farzaneh سلیم فرزانه s.farzaneh@uma.ac.ir 100319475328460010900 100319475328460010900 No University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran دانشگاه محقق اردبیلی