fa ارزیابی کشت مخلوط گندم و کلزا تحت تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی اکوفیزیولوژی Ecophysiology كاربردي Applicable چکیده<br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با توجه به اینکه عملکرد تک</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کشتی در گیاهان به&shy;واسطه مصرف بی&shy;رویه کودهای شیمیایی افزایش یافته و این&shy;روند در نهایت موجب آلودگی های زیست&shy;محیطی می&shy;شود، بر همین&shy;اساس به منظور جایگزینی کودهای شیمیایی توسط کودهای زیستی در کشت مخلوط، آزمایشی در سال زراعی 99-1398 به&shy;منظور ارزیابی کشت مخلوط گندم و کلزا تحت تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان انجام شد. آزمایش به&shy;صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اول در چهار سطح کودی 200 کیلوگرم نیتروژن + 150 کیلوگرم فسفر، کود زیستی نیتروکسین + فسفر بارور 2، 100 کیلوگرم&nbsp; نیتروژن + 75 کیلوگرم فسفر + کود زیستی نیتروکسین + فسفر بارور 2 و تیمار شاهد بود. عامل دوم در پنج الگوی مختلف کشت شامل تک</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کشتی گندم، تک</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کشتی کلزا، 25% گندم+ 75% کلزا،50% گندم + 50% کلزا و 25% کلزا + 75% گندم طراحی گردید. برهم&shy;کنش تیمارها نشان داد که الگوهای مختلف کاشت و کود بر عملکرد دانه و صفات فیزیولوژیکی معنی&shy;دار بودند. بیشترین </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدار</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کلروفیل، فتوسنتز خالص</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، تعرق و هدایت روزنه&shy;ای کلزا و گندم در الگوی کشت خالص + تلفیق کودهای شیمیائی و زیستی به&shy;دست آمد. از طرفی بیشترین مقاومت روزنه&shy;ای کلزا از کمترین جزء مخلوط (25 درصد) در حضور کود شیمیایی مشاهده گردید. شایان ذکر است که بیشترین مقاومت روزنه&shy;ای گندم از 25 درصد گندم در حضور تلفیق کود زیستی و شیمیائی به</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">دست آمد. با توجه به این</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&shy;</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">که بیشترین عملکرد و دیگر صفات از کشت خالص مشاهده گردید، اما نتایج مجموع در تیمارهای 75: 25 و 50: 50 در کلزا و گندم نسبت به کشت خالص برتری لازم را نشان دادند. با توجه به آزمایش حاضر استفاده از کودهای تلفیقی (کود شیمیایی+ زیستی) موجب بهبود صفات فوق گردید، بنابراین توصیه می&shy;شود به جای تک کشتی گندم و کلزا از کشت مخلوط این دو محصول </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به نسبت 75درصد گندم و 25 درصد کلزا </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و به جای استفاده از کودهای شیمیایی خالص، از کودهای زیستی در تلفیق با کودهای شیمیایی استفاده شود.</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <pre style="text-align: justify;"> <span style="font-family:Times New Roman;"><span style="font-size:10pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:27.0pt"><span courier="" new=""><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" times=""><span style="color:#202124">Considering that monoculture yeild has increased due to excessive use of chemical fertilizers and this process ultimately causes environmental pollution, therefore, in order to replace chemical fertilizers with biological fertilizers in Mixed cropping, an experiment was conducted in the agricultural year of 2018-2019 in order to evaluate the mixed cropping of wheat and canola under the influence of biological and chemical fertilizers in the research farm of the Faculty of Agriculture of Lorestan University. The experiment was performed as a split plot in the form of a randomized complete block design in three replications. The first factor was 200 kg/ha of nitrogen + 150 kg/ha of phosphorus, 100 kg/ha of nitrogen + 75 kg/ha of phosphorus + 200 kg/ha of nitrogen + 150 kg/ha of phosphorus, and the control treatment.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" times=""><span style="color:#202124">The second factor was designed in five different planting</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" times=""><span style="color:#202124">pattern , including single crop of wheat, single crop of rapeseed, 25% wheat + 75% rapeseed, 50% wheat + 50% rapeseed and 25% rapeseed + 75% wheat. The interaction of treatments showed that different patterns of planting and fertilizer were significant on seed yield and physiological traits. The highest chlorophyll, net photosynthesis, transpiration and stomatal conductance of canola and wheat was obtained in the model of pure cultivation + combination of chemical and biological fertilizers.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" times=""><span style="color:#202124">On the other hand, the highest stomatal resistance of canola from the lowest mixture component (25%) was observed in the presence of chemical fertilizer. It is worth mentioning that the highest stomatal resistance of wheat was obtained from 25% of wheat in the presence of combination of biological and chemical fertilizers. Considering that the highest yield and other traits were observed from pure cultivation, but the total results showed the necessary superiority in treatments of 75:25 and 50:50 in rapeseed and wheat compared to pure cultivation. According to the present experiment, the use of combined fertilizers (chemical + biological fertilizers) improved the above traits, so it is recommended to grow a mixture of these two crops in the ratio of 75% wheat and 25% rapeseed instead of a single crop of wheat and rapeseed. The use of pure chemical fertilizers, biological fertilizers should be used in combination with chemical fertilizers.</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:10pt"><span style="background:#f8f9fa"><span style="line-height:27.0pt"><span courier="" new="" style="font-family:"><span lang="X-NONE" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#202124"></span></span></span></span></span></span></span></pre> کلمات کلیدی: الگوی کاشت, فتوسنتز, کودهای زیستی, گندم,کلزا planting pattern, photosynthesis, biofertilizers, wheat, canola 117 131 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1620-1&slc_lang=fa&sid=1 satar rahmati ستار رحمتی s3718.rahmati@gmail.com 4189611972 100319475328460010095 No lorestan university دانشگاه لرستان Khosro Azizi خسرو عزیزی azizi.kh@lu.ac.ir 4859704975 100319475328460010096 Yes lorestan university دانشگاه لرستان Hamid reza Isvand حمیدرضا عیسوند Eisvand.hr@lu.ac.ir 4171870917 100319475328460010097 No lorestan university دانشگاه لرستان Omidali Akbarpour امیدعلی اکبرپور omidakbarpour@gmail.com 4072813559 100319475328460010098 No lorestan university دانشگاه لرستان