fa اثر منابع مختلف کودهای آلی و نیتروژن بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی، کمی و کیفی برنج فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌منظور بررسی اثر منابع مختلف کود&shy;های آلی و نیتروژن بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی، کمی و کیفی برنج در کشت مستقیم، آزمایشی مزرعه&shy;ای در سال زراعی 1400-1399، به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در اهواز انجام شد. فاکتور اصلی کاربرد کودهای آلی در سه سطح (اسید هیومیک، اسید فولویک و تیمار شاهد) و کاربرد کود نیتروژن در شش سطح (کود اوره گرانوله، کود اوره با پوشش گوگردی، کود سولفات آمونیوم، محلول اوره و نیترات آمونیوم، ترکیب کود اوره با پوشش گوگردی و کود اوره گرانوله و عدم مصرف هیچ&shy;گونه کود نیتروژنه به عنوان تیمار شاهد) به عنوان فاکتور فرعی بودند. مقایسه میانگین اثرهای ساده نشان داد که بیش&shy;ترین درصد پروتئین کل برگ، عملکرد شلتوک، وزن هکتولیتر، طول دانه شلتوک، عرض دانه سفید پس از پخت و کم&shy;ترین درصد خرد شدن دانه&shy;ها پس از سفید شدن در کاربرد اسید هیومیک مشاهده شد. افزایش عملکرد شلتوک، طول دانه شلتوک و عرض دانه سفید پس از پخت در تیمار کاربرد اسید هیومیک در مقایسه با شاهد به ترتیب 4/19، 4/5 و 6/5 درصد بود. بیش&shy;ترین درصد پروتئین کل برگ، طول دانه شلتوک، عرض دانه سفید پس از پخت و کم&shy;ترین درصد خرد شدن دانه&shy;ها پس از سفید شدن با کاربرد اوره با پوشش گوگردی و یا اوره با پوشش گوگردی همراه با اوره گرانوله به دست آمد. مقایسه میانگین برهم&shy;کنش فاکتورها نشان داد که بیش‌ترین شاخص سطح برگ به تیمار کاربرد اوره با پوشش گوگردی و یا کاربرد اوره با پوشش گوگردی همراه با اوره گرانوله &times; کاربرد اسید فولویک و بیش‌ترین میزان کلروفیل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">a</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">b</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، کاروتنوئیدها و طول دانه سفید پس از پخت به تیمار کاربرد اوره با پوشش گوگردی همراه با اوره گرانوله &times; کاربرد اسید هیومیک تعلق داشت. به‌نظر می&shy;رسد فراهمی نیتروژن در خاک در مراحل مختلف رشد و نمو برنج تحت کاربرد تیمارهای کودهای نیتروژنی و بهبود ویژگی&shy;های خاک در اثر کاربرد کودهای&shy;آلی و در نتیجه دستیابی کافی به عناصر غذایی، بهبود ویژگی‌های فیزیولوژیک، کمی و کیفی برنج را در پی داشته است. بر اساس نتایج این آزمایش به نظر می&shy;&shy;رسد کاربرد ترکیبی اسید هیومیک و یا اسید فولویک همراه با کود اوره با پوشش گوگردی و یا اوره با پوشش گوگردی همراه با اوره گرانوله در شرایط مشابه قابل توصیه باشد.</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Arial",sans-serif"></span></span></span></b></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:294.0pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In order to investigate the effect of different sources of organic fertilizers and nitrogen on some of the physiological, quantitive and qualitive characteristics under direct cultivation, a field experiment in the crop season 2020-2021, in a split plot experiment based on a randomized complete block design with three replications were implemented in Ahvaz. the main factor at three levels (humic acid, fulvic acid and control) and the use of nitrogen fertilizer at 6 levels (granulated urea fertilizer, sulfur coated urea, ammonium sulfate fertilizer, urea and ammonium nitrate, sulfur coated urea and granulated urea fertilizer and no application of nitrogen fertilizer as a control) were a secondary factor. Mean comparison of simple effects showed that the highest percentage of total protein of leaf, rice yield, hectoliter weight, rice grain length, white grain width after cooking and the lowest percentage of grain crushing after bleaching were observed by humic acid application. The increase in rice yield, rice grain length and white grain width after cooking in humic acid application treatment compared to the control was 19.4, 5.4 and 5.6 percentage respectively. The highest percentage of total protein of leaf, rice grain length, white grain width after cooking and the lowest percentage of grain crushing after bleaching were obtained by applying sulfur coated urea or sulfur coated urea with granular urea. The mean comparison of interaction effect of the factors on other studied traits showed that the highest leaf area index was observed with the application of sulfur coated urea or the application of sulfur coated urea with granular urea &times; application of fulvic acid and the highest amount of chlorophyll a, b, carotenoids and white grain length after cooking belonged to the treatment of application of sulfur coated urea along with granular urea &times; application of humic acid. It seems that the supply and availability of nitrogen in the soil at different growth stages of rice under the application of nitrogen fertilizer treatments and the improvement of soil characteristics due to the use of organic fertilizers and as a result of sufficient access to nutrients at different stages of plant growth and development, improvement of physiological characteristics, has affected the quantity and quality of rice. Based on the results of this experiment, it seems that the combined application of humic acid or fulvic acid with sulfur coated urea fertilizer or sulfur coated urea with granulated urea is recommended in similar conditions. </span></span></span></b></span></span></span></span></span> اسید فولویک, اسید هیومیک, اوره با پوشش گوگردی, برنج, سولفات آمونیوم, نیترات آمونیوم. Fulvic acid, Humic acid, Sulfur coated urea, Rice, Ammonium sulfate, Urea and ammonium nitrate. 45 62 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1608-1&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Neissi حسن نیسی hassan.naisi@yahoo.com 10031947532846009958 10031947532846009958 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Mohammad Rafieiolhossaini, محمد رفیعی الحسینی m_rafiee_1999@yahoo.com 10031947532846009959 10031947532846009959 Yes Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Tadayon Mahmoud Reza محمود رضا تدین mrtadayon@yahoo.com 10031947532846009960 10031947532846009960 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Sayed Reza Ahmadpour سید رضا احمدپور ahmadpour.sr@gmail.com 10031947532846009961 10031947532846009961 No Khuzestan Sugarcane Research and Training Institute مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان Akbar Karimi اکبر کریمی akbar.karimi84@yahoo.com 10031947532846009962 10031947532846009962 No Khuzestan Sugarcane Research and Training Institute مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان