fa توابع انتقالی و پهنه‌بندی عنصر آهن در بذر گندم و خاک برخی مزارع جنوبی استان خوزستان فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research این پژوهش به‌منظور ایجاد توابع انتقالی و پهنه‌بندی عنصر آهن در بذر و شناخت عوامل موثر بر جذب آن در برخی مزارع گندم مناطق جنوبی استان خوزستان اجرا شد. بدین منظور در زمان رسیدگی گندم، از 121 مزرعه مناطق اهواز، دشت‌آزادگان، هندیجان، خرمشهر، ماهشهر، شادگان، رامهرمز و امیدیه به‌صورت وزنی نمونه‌برداری جفتی از خاک و بذر گندم انجام ونمونه ها برای اندازه‌گیری میزان آهن و برخی ویژگیهای خاک به آزمایشگاه ارسال شد. نتایج نشان داد، میانگین مقدار عنصر آهن در بذر و خاک، به‌ترتیب 5/56 و 56/12 میلی‌گرم در کیلوگرم بود. بیش از 50 درصد از خاک‌های مورد مطالعه دارای میزان آهن کمتر از 10 میلی‌گرم در کیلوگرم بودند. غلظت آهن در بذر گندم با مقدار شوری خاک همبستگی مثبت و معنی‌دار (*74/0=r) داشت. بین مقدار آهن خاک با درصد رس (*73/0=r)، ظرفیت تبادل کاتیونی (*82/0=r)، فسفر (*75/0-=r) و شوری (**86/0=r) نیز همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود داشت. به‌عبارت دیگر، عامل شوری دارای نقش مهمی در افزایش جذب آهن بوسیله گیاه بود. تابع انتقالی حاصل نشان داد که غلظت آهن در بذر رابطه (96/0=R2) معنی‌دار با ویژگی های شوری، فسفر و ظرفیت تبادل کاتیونی خاک داشت. بررسی توزیع مکانی عنصر آهن در بذر و خاک نیز نشان داد که مدل کروی، از قابلیت مناسبی برای بیان پراکنش این عنصر در بذر و خاک برخوردار است. This research was conducted for preparing pedo-transfer functions and mapping of - Iron (Fe) on seed and wheat farms soils of some regions Khuzestan province. In order to, at maturity growth stage of wheat, 121 samples (soil and wheat) were taken from Ahvaz, Dasht-e-Azadegan, Hendijan, Khoramshar, Mahshar, Shadegan, Ramhormoz and Omedeyeh using a weighing method. All samples (seed and soil) were analyzed for soil properties and Fe of seed. The results revealed that Fe concentrations average on seed and soil were measured 56.5 and 12.56 (mg.kg-1) respectively. Also, more than 50% soils, Fe-DTPA concentration was less than 10 (mg.kg-1). A significant correlation was obtained between the seed-Fe and soil salinity (r=0.74*). There was significant (p<0.05) correlation between DTPA-Fe and Clay content (r=0.73*), cation exchange capacity (CEC) (r=0.82*), P-available (r=0.82*) and EC (p<0.01) (r=0.86**) of the soils. Hence, The soil salinity had main role on soil- Fe bioavailability for plant uptake. The regression pedo-trasfer function showed that seed Fe concentration depended on sol salinity, P-available and CEC (R2= 0.96). The semivariograms of seed and soil Fe concentrations revealed spherical model can explain seed and soil Fe spatial variability in study regions. آهن, پهنه بندی, تابع انتقالی, گندم. Iron, Mapping, Pedo-tranfer function, Wheat. 45 57 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-28-100&slc_lang=fa&sid=1 A. Gholami علی غلامی 1003194753284600405 1003194753284600405 Yes A.R. Jafarnejadi علیرضا جعفرنژادی 1003194753284600406 1003194753284600406 No Gh. Sayyad غلامعباس صیاد 1003194753284600407 1003194753284600407 No A.H. Davami امیرحسین دوامی 1003194753284600408 1003194753284600408 No