fa بررسی اثرات تاریخ کاشت و رقم بر اجزای عملکرد و میزان انتقال مجدد ماده خشک سه ژنوتیپ گندم (Triticum aestivum L.) در منطقه‌ی خرم‌آباد اکوفیزیولوژی Ecophysiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="tab-stops:353.85pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و رقم بر اجزای عملکرد و صفات فیزیولوژیکی،</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400-1399 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان اجرا گردید. عامل اصلی شامل چهار تاریخ کشت 15 مهر، 30 مهر، 15 آبان، 30 آبان و عامل فرعی رقم شامل</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">چمران 2، سیروان، میهن</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ساده تاریخ کاشت بر کلیه‌ی صفات موردبررسی در سطح احتمال یک درصد و اثرات ساده رقم بر صفات عملکرد دانه، شاخص برداشت، تعداد سنبله در مترمربع، وزن هزار دانه و کار آیی انتقال مجدد ماده خشک در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار شد. تاریخ کاشت 15 مهرماه به دلیل کشت زودهنگام و حادث شدن مراحل رشدی با دماهای پایین‌تر از تحمل گیاه و تاریخ کاشت 30 آبان به دلیل تأخیر در زمان کاشت و محدود شدن تولید پنجه در بوته و درنتیجه کاهش تعداد سنبله در مترمربع، عملکرد دانه کاهش یافت. بیش‌‌‌‌ترین عملکرد دانه با 5/6976 کیلوگرم در هکتار مربوط به تاریخ کاشت 15 آبان و رقم میهن بود.</span></span></span></b> <b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌طورکلی</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تاریخ کشت مناسبت</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ضمن</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شرایط بهینه برای ارقام گندم</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ویژگی‌های</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رشدی</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و فیزیولوژیک</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">گیاه</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ازجمله</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مؤلفه‌های</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">فتوسنتزی</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شرایط</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مساعدی</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">را برای</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رشد</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مطلوب‌تر</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">گیاه فراهم</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نموده</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و نهایتاً عملکرد</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">دانه را افزایش داد</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در مطالعه اخیر</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تاریخ کاشت 15 آبان و رقم میهن به ترتیب به‌عنوان بهترین تاریخ کاشت و رقم برای منطقه خرم‌آباد و مناطق آب‌و‌هوایی مشابه آن توصیه می‌گردد.</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In order to investigate the effect of planting date and cultivar on yield components and physiological traits, split plot was performed in a randomized complete block design with three replications in </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">2020-2021</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">years at the University of Lorestan. The main factor consisted of four cultivation dates </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">6 October, 21 October, 5 November, 21 November </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and the sub-agent of the figure, including Chamran, Sirvan, Mihan. The results of analysis of variance showed that simple effect of planting date on all traits in one percentage probability level and simple effects of cultivar on grain yield, harvest index, number of spikes per square meter, 1000 grain weight and dry matter remobilization at the probability level of a Percent was significant. Planting date on </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">6 October</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> due to early culture and developmental stages with lower temperatures of plant tolerance and planting date </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">21 November </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">due to delay during planting and limiting the production of tillers per plant and, as a result of reducing the number of spikes per square meter, grain yield decreased. The highest grain yield with 6976 kg ha-1 was related to the planting date of </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">5 November</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> and the Mihan cultivar. In general, the history of cultivation, while increasing the optimal conditions for wheat cultivars, provide growth and physiological characteristics of the plant, including photosynthetic components, provide favorable conditions for the more favorable growth of the plant and ultimately increase the event. In the recent study, the Date of Planting </span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">5 November</span></span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> and Mihan cultivar is recommended as the best planting date and cultivar for Khorramabad region and similar climate areas.</span></span></span></b></span></span></span> سرعت رشد رویشی, سهم انتقال مجدد, عملکرد دانه و کارایی انتقال مجدد Vegetative growth rate, Share of remittances, Seed yield, Retransmission efficiency 41 58 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-174-2&slc_lang=fa&sid=1 hamed khosravi حامد خسروی hamedkhosravi1989@gmail.com 4073573497 10031947532846009211 No University of Lorestan دانشگاه لرستان Nasser Akbari ناصر اکبری nr1332@hotmail.com 2800413042 10031947532846009212 Yes University of Lorestan دانشگاه لرستان Mashaalah Daneshvar ماشااله دانشور daneshvar.m@lu.ac.ir 5929644691 10031947532846009213 No University of Lorestan دانشگاه لرستان omid ali akbarpour امید علی اکبرپور omidakbarpour@gmail.com 4072813559 10031947532846009214 No University of Lorestan دانشگاه لرستان sajad rahimi moghadam سجاد رحیمی مقدم sajadr.moghaddam@yahoo.com 4859931777 10031947532846009215 No University of Lorestan دانشگاه لرستان