fa اثر روش‌های مختلف آبیاری بر تولید پروتئین و کارایی مصرف نیتروژن در نظام‌های کشت مخلوط سورگوم و آمارانت علوفه‌ای فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور بررسی اثر روش‌های آبیاری و نظام‌های کشت مخلوط سورگوم و آمارانت علوفه‌ای بر تولید علوفه و پروتئین و همچنین کارایی مصرف نیتروژن، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج طی</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سال‌های زراعی 98-1397 اجرا شد. </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">روش‌های آبیاری در سه سطح (آبیاری جویچه‌ای مرسوم، یک‌درمیان ثابت</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و متغیر) به‌عنوان عامل اصلی و الگوهای مختلف کشت مخلوط در شش سطح (شامل سه الگوی کشت مخلوط ردیفی</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، یک الگوی کشت درهم و دو الگوی کشت خالص سورگوم و آمارانت علوفه‌ای</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) به‌عنوان عامل فرعی </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی شدند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد علوفه در روش‌های آبیاری مرسوم و یک‌درمیان ثابت (به‌ترتیب 36/77 و 39/49 تن در هکتار) به‌ترتیب در کشت مخلوط 50%سورگوم + 50%آمارانت علوفه‌ای و کشت خالص سورگوم حاصل شد، درحالی‌که در روش آبیاری یک‌درمیان متناوب، تیمارهای تک‌کشتی سورگوم و کشت مخلوط 75%سورگوم+ 25%آمارانت علوفه‌ای بالاترین عملکرد علوفه را تولید کردند. بیشترین محتوی </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پروتئین آمارانت علوفه‌ای و سورگوم (به‌ترتیب 109 و 75 گرم در کیلوگرم) در روش آبیاری یک‌درمیان ثابت مشاهده شد درحالی‌که حداکثر عملکرد پروتئین (1217 کیلوگرم در هکتار) در روش آبیاری مرسوم به‌دست آمد.</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین جذب نیتروژن (35/231 کیلوگرم در هکتار) در روش آبیاری مرسوم&nbsp; و با کشت مخلوط 50%سورگوم + 50%آمارانت حاصل شد. در تمام روش‌های آبیاری، بالاترین کارایی مصرف نیتروژن در تک‌کشتی سورگوم و پس از آن، در تیمارهای کشت مخلوط 75%سورگوم + 25%آمارانت علوفه‌ای و کشت درهم ثبت شد. به‌طورکلی نظام‌های کشت مخلوط 50%سورگوم + 50%آمارانت علوفه‌ای و 75%سورگوم + 25% آمارانت علوفه‌ای به‌ترتیب برای شرایط آبیاری مرسوم و </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یک‌ در میان متغیر </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و کشت خالص سورگوم برای شرایط آبیاری </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یک‌درمیان ثابت</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> قابل‌توصیه می‌باشند.</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></strong> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In order to investigate the effect of irrigation methods and intercropping systems of sorghum and forage amaranth on forage and protein production as well as nitrogen use efficiency, an experiment was conducted as split-plots based on randomized complete block design at the Seed and Plant Improvement Institute, Karaj, during the cropping years of 2018- 2019. Irrigation methods at three levels (conventional furrow irrigation, fixed and variable intermediate) as the main factor and different patterns of intercropping at six levels (including three row intercropping patterns, one intercropping pattern and two pure sorghum cultivation patterns and forage amaranth) as the sub-factor were reviewed. The results showed that the highest forage yield in conventional and fixed intermediate irrigation methods (77.36 and 49.39 tons per hectare, respectively) was obtained in mixed cultivation of 50% sorghum + 50% forage amaranth and pure sorghum cultivation, while in irrigation method intermittent intercropping treatments of sorghum and intercropping of 75% sorghum + 25% amaranth produced the highest forage yield.</span></span></span></b><b> </b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The highest protein content of forage amaranth and sorghum (109 and 75 gram per kilogram, respectively) was observed in the constant intermediate irrigation method, while the maximum protein yield (1217 kilogram per hectare) was obtained in the conventional irrigation method. The highest nitrogen uptake (231.35 kilogram per hectare) was obtained in conventional irrigation method by mixing 50% sorghum + 50% amaranth.</span></span></span></b><b> </b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In all irrigation methods, the highest nitrogen application efficiency was recorded in sorghum monoculture and then in 75% sorghum + 25% forage amaranth and mixed cultivation intercropping. In general, intercropping systems 50% sorghum + 50% forage amaranth and 75% sorghum + 25% forage amaranth can be recommended for conventional irrigation conditions and one among the variables and pure sorghum cultivation for constant intermediate irrigation conditions.</span></span></span></b></span></span></span><br> &nbsp; پروتئین, تک‌کشتی, عملکرد و کشت درهم. Protein, Monoculture, Yield and Intercropping. 97 115 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-294&slc_lang=fa&sid=1 Amir Saleh Baghdadi امیر صالح بغدادی 10031947532846009449 10031947532846009449 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran. Farzad Paknejad فرزاد پاک نژاد 10031947532846009450 10031947532846009450 No Professor of Department of Agronomy and Plant Breeding, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran. Farid Golzardi فرید گل زردی 10031947532846009451 10031947532846009451 Yes Assistant Professor of Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Effect of Different Irrigation Methods on Protein Production and Nitrogen Extension Organization, Karaj, Iran. سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرچ Masoud Hashemi مسعود هاشمی 10031947532846009452 10031947532846009452 No Professor of Stockbridge School of Agriculture, Amherst, University of Massachusetts, Massachusetts, USA. Mohammad Nabi Ilkaee محمدنبی ایلکایی 10031947532846009453 10031947532846009453 No Associate Professor of Department of Agronomy and Plant Breeding, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran.