fa بررسی اثر کمبود آب بر عملکرد دانه و برخی صفات مورفوفیزیولوژیکی ارقام امیدبخش آفتابگردان فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از مهم&shy;ترین مدیریت&shy;های مزرعه برای دستیابی به شرایط مطلوب رشد جامعه گیاهی و عملکرد مناسب، تأمین آب کافی می&shy;باشد تا گیاه در مراحل حساس رشد دچار تنش رطوبتی نگردد. این مطالعه&shy;</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;صورت کرت&shy;های</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خرد شده</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در قالب</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طرح</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پایه بلوک&shy;های</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کامل</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تصادفی با 4 تکرار</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مرکز تحقیقات کشاورزی اهواز طی دو سال 96-1395 اجرا</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شد. رژیم آبیاری پس از تبخیر 50، 70 و 90 میلی&shy;متر از تشت تبخیر کلاس </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در کرت&shy;های اصلی و شش رقم پروگرس، فرخ، برزگر، رکورد، آذرگل و لاکومکا در کرت&shy;های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد ارتفاع بوته، قطر طبق، وزن هزاردانه، درصد روغن، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، رنگدانه&shy;های فتوسنتزی با افزایش رژیم آبیاری از 50 به 90 میلی&shy;متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></span></strong> <strong><span style="border:none windowtext 1.0pt;padding:0in;background:white;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;طور معنی&shy;داری کاهش و صفات پرولین و مالون دی&shy;آلدئید افزایش یافتند. هم&shy;چنین اثرات سه جانبه سال، رژیم آبیاری و رقم برای صفات وزن هزار دانه، عملکرد دانه و پرولین معنی&shy;دار به&shy;دست آمد. بیش&shy;ترین وزن هزاردانه (3/80 گرم) و عملکرد دانه (2529 کیلوگرم در هکتار) از ترکیب تیماری 50 میلی&shy;متر تبخیر از تشت تبخیر و رقم رکورد طی دو سال آزمایش و بیش&shy;ترین غلظت پرولین (8/20 میلی&shy;گرم بر گرم وزن تر برگ) در ترکیب تیماری 90 میلی&shy;متر تبخیر از تشت تبخیر و رقم رکورد طی دو سال به&shy;دست آمد. لذا با توجه به نتایج برای منطقه اهواز رقم رکورد و آبیاری 50 میلی متر از تشت تبخیر&nbsp; قابل توصیه می&shy;باشد.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> <span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">One of the most important farm managements to achieve optimal plant growth conditions and proper yield is to provide sufficient water so that the plant does not suffer from moisture tension in the critical stages of growth. &nbsp;The present study was conducted as split plots in a randomized complete block design with 4 replications in Ahvaz Agricultural Research Center during 2016-2017. Irrigation regimes after evaporation of 50, 70 and 90 millimeter from class A evaporation pan were placed in the main plots and six cultivars of Progress, Farrokh, Barzegar, Record, Azargol and Lakomka were placed in the sub-plots. The results showed that plant height, head diameter, one-thousand seed weight, oil percentage, grain yield, biological yield, photosynthetic pigments decreased significantly with increasing irrigation regime from 50 to 90 millimeter evaporation from class A evaporation pan and proline and Malondialdehyde traits increased.Also, the tripartite effects of year, irrigation regime and cultivar for one-thousand grain weight, grain yield and proline were significant. The highest one-thousand seed weight (80.3 gram) and grain yield (2529 kilogram per hectare) was obtained from the treatment combination of 50 millimeter evaporation from the evaporation pan and the Record cultivar during two years of experiment and the highest proline concentration (20.8 milligram per gram fresh leaf weight) in the treatment composition of 90 millimeter evaporation from the evaporation pan and Record cultivar in two years. Therefore, according to the results for Ahvaz region, Record cultivar and irrigation of 50 millimeter from the evaporation pan is recommended.</span></span></span></b></span></span><br> &nbsp; پرولین, درصد روغن, رقم رکورد و مالون دی‌آلدئید. Proline, Oil percentage, Record cultivar and Malondialdehyde. 43 58 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-290&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Mahdi Motiei محمد مهدی مطیعی 10031947532846009422 10031947532846009422 No Ph.D. Student of Department of Agronomy, University of Zabol, Zabol, Iran. Alireza Sirousmehr علیرضا سیروس مهر 10031947532846009423 10031947532846009423 Yes Associate Professor of Department of Agronomy, Zabol University, Zabol, Iran. Isa Khamari عیسی خمری 10031947532846009424 10031947532846009424 No Assistant Professor of Department of Agronomy, University of Zabol, Zabol, Iran. Ahmad Naderi احمد نادری 10031947532846009425 10031947532846009425 No Associate Professor of Khuzestan Agriculture and Natural Resources Research and Education Center, Ahvaz, Iran. مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی ومنابع طبیعی خوزستان، اهواز