fa مطالعه اثر متقابل تغذیه و تلقیح باکتری بر عملکرد باقلا (Vicia faba L.) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">در دهه‌های اخیر استفاده از کودهای شیمیایی برای تأمین عناصر مورد نیاز محصول در کوتاه مدت به یک امر حیاتی تبدیل شده است که مصرف طولانی مدت و بیش از حد آن تهدیدی برای سلامت انسان و محیط، شده است. با استفاده از ترکیبات آلی حاصل از تبدیل بقایای آلی به کمپوست و ورمی‌کمپوست، ضمن افزایش پایداری، سلامت و بهره‌وری خاک، منجر به ارتقاء کیفیت و عملکرد گیاه می‌شود. به&shy;همین منظور آزمایشی در قالب طرح آماری بلوک&shy;های کامل تصادفی به&shy;روش فاکتوریل با سه تکرار و دو سطح تلقیح و عدم تلقیح باکتری ریزوبیوم</span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> (</span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">Rhizobium leguminosarum</span></span></i></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%"> bv. <i>Viciae</i></span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">) </span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">و پنج سطح تیمار کودی: کود گاوی 30 تن در هکتار (</span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">CM</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">)، ورمی‌کمپوست 10 تن در هکتار (</span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">VM</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">)، ورمی‌کمپوست آزولا 10 تن در هکتار (</span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">VA</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">)، تیمار کود شیمیایی بر اساس آزمون خاک (</span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">NPK</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">)، و تیمار شاهد (</span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">C</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">)، طی دو سال زراعی 98-1397 و 99 -1398 در اقلیم معتدل و مرطوب منطقه سوادکوه اجراء گردید. نتایج نشان داد که برهم&shy;کنش باکتری در تیمارهای کودی بر کلروفیل کل در سطح احتمال پنج درصد و بر تعداد غلاف، تعداد دانه، عملکرد غلاف، عملکرد دانه تر، عملکرد دانه خشک، وزن خشک کل و غلظت فسفر دانه در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. مقایسه میانگین نشان تیمار تلقیح + ورمی‌کمپوست آزولا، تعداد غلاف (7/39 در سال اول و 3/46 در سال دوم)، تعداد دانه (9/181 در سال اول و 2/205 در سال دوم)، عملکرد غلاف (در سال اول و دوم به‌ترتیب 4/1377 و 1503 گرم در متر مربع) و عملکرد دانه (در سال اول و دوم به‌ترتیب 429 و 1503 گرم در متر مربع) نسبت به سایر تیمارها برتری معنی‌دار داشت و از نظر جذب نیتروژن و فسفر حتی نسبت به تیمار </span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">NPK</span></span></b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> نیز برتری معنی‌دار نشان داد. نتایج به‌دست آمده پیشنهاد می‌کند که با تلقیح بذر باقلا با </span></b><b><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:150%">R. leguminosarum</span></span></i></b><b> </b><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">به‌همراه کاربرد ورمی‌کمپوست آزولا، عملکرد دانه و غلاف و غلظت نیتروژن دانه را می‌توان افزایش داد.</span></b></span></span></span></span></span></div> The present study was conducted biennially in the cropping years of 2019 and 2020 in Savad-Koh lands. The experiment was performed as a factorial experiment in a randomized complete block design with three replications. The first factor of <em>Rhizobium</em> <em>leguminosarum</em> bv. <em>Viciae</em> inoculation with faba bean at two levels (inoculation with R-Etli strain and non- inoculation); and the second factor of fertilizer treatments at five levels including: cattle manure 30 t ha^-1 (CM), vermicompost 10 tons per hectare (VM), azolla vermicompost 10 t ha^-1 (VA), chemical fertilizer treatment based on soil analysis (NPK), and control treatment (C). Was. The results showed that fertilizer treatments were significant in most bacterial interaction traits. In both years of experiment, vermicompost treatments, especially Azolla vermicompost had the highest number of pods (39.7 in the first year and 46.3 in the second year), number of seeds (181.9 in the first year and 205.2 in the second year), yield Pods (1377.4 and 1503 g m-² in the first and second years, respectively) and grain yield (429 and 1503 g m-², respectively, in the first and second years) were inoculated with <em>R.</em> <em>leguminosarum</em> and in terms of nitrogen uptake, Phosphorus and potassium showed significant superiority even over NPK treatment. The results suggest that the main source of vermicompost production has a great effect on growth, nutrient uptake and grain yield and by inoculation with appropriate nitrogen-fixing bacteria has a synergy on agronomic traits. Therefore, this nutrition method can be used as one of the nutrient management strategies in sustainable faba bean production<span dir="RTL">.</span> جذب فسفر, ریزوبیوم, عملکرد غلاف, عملکرد دانه, کود گاوی, ورمی‌کمپوست. : Cattle manure, Grain yield, Phosphorus uptake, pod yield, Rhizobium, Vermicompost. 71 89 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-369-7&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Morteza Mosavi Azandehi سید مرتضی موسوی ازاندهی s.mortezamosavi66@gmail.com 1436758904 100319475328460010559 No Department of Agronomy, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran گروه زراعت، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Mohammad Hossein Ansari محمدحسین انصاری ansary330@gmail.com 0320425101 100319475328460010560 Yes Department of Agronomy, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran گروه زراعت، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Peyman Sharifi پیمان شریفی peyman.sharifi@gmail.com 1468764191 100319475328460010561 No Department of Agronomy, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran گروه زراعت، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Sharam Sedaghat Hoor شهرام صداقت حور sedaghathoor@yahoo.com 361536207 100319475328460010562 No Department of Horticultural Science, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران