fa ارزیابی اثر رژیم‎های آبیاری بر شاخص‎های رشد هیبرید‎های ذرت در فصل‌های بهار و تابستان در اقلیم گرم و خشک خوزستان فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">این پژوهش جهت بررسی تأثیر روش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های مختلف آبیاری بر ویژگی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های فیزیولوژیک رشد هیبرید</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های ذرت دانه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ای طبق آزمایش کرت خرد شده در قالب طرح بلوک</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های کامل تصادفی با سه تکرار، طی سال</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های زراعی 94-93 و 95-94 در دو فصل بهار و تابستان اجرا شد. عامل اصلی شامل چهار روش آبیاری مختلف و عامل فرعی شامل ارقام سینگل کراس 704، سینگل کراس 701 (کارون) و سینگل کراس 616 (مبین) بود. نتایج تجزیه آماری داده</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها نشان داد در کشت بهاره و تابستانه، اثر روش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های مختلف آبیاری و هیبرید بر ماده خشک کل و شاخص سطح برگ، سرعت رشد محصول و سرعت جذب خالص، سرعت رشد نسبی و دوام سطح برگ معنی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج مقایسه میانگین</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها نشان داد تیمار </span></span></strong><strong>_{<span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2</span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (آبیاری یک جویچه در میان طی مراحل 4 تا 12 برگی و 12 برگی تا ظهور ابریشم بلال و آبیاری مرسوم از ظهور ابریشم بلال تا رسیدگی) کمترین ماده خشک کل، شاخص سطح برگ، سرعت رشد محصول، سرعت جذب خالص، سرعت رشد نسبی و دوام سطح برگ را داشت و بیشترین کاهش را در صفات اندازه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری شده نسبت به تیمار ₁</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> یا شاهد (آبیاری مرسوم) به خود اختصاص داد، ل</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ذا</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اجرای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آبیاری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مراحل ابتدایی و میانی رشد (چهار برگی تا ظهور ابریشم بلال)</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توصیه نمی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برتری سینگل کراس 704 نسبت به سایر هیبرید</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها در صفات اگروفیزیولوژیک را می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توان به پتانسیل عملکرد بالاتر، زودرسی و انطباق بیشتر با شرایط محیطی مرتبط دانست. نتایج </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه کشت بهاره و تابستانه بیانگر تفاوت معنی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دار در صفات اندازه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیری شده (به جز سرعت جذب خالص) بود. اعمال کم </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آبیاری در تیمار ₃</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">I</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (آبیاری یک در میان جویچه در مرحله 12 برگی تا ظهور ابریشم بلال) کمترین کاهش را در شاخص</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های رشد (در مقایسه با سایر تیمار</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های کم آبیاری) نسبت به آبیاری مرسوم داشت، لذا </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آبیاری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کامل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در مرحله</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ظهور ابریشم بلال تا رسیدگی دانه و کم آبیاری در مراحل میانی رشد (12 برگی تا ظهور برگ ابریشم) به عنوان مناسب</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین گزینه برای مقابله با محدودیت منابع آب قابل توصیه می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">باشد.</span></span></strong> <strong>The present research was conducted to investigate the effect of different irrigation regimes on growth physiological characteristics of corn hybrids according to split plot experiment based on randomized complete blocks design with three replications in spring and summer during 2014-2015 and 2015-2016 cropping years. The main factor included four different irrigation regimes and the sub factor included single cross 704, single cross 701 (Karun) and single cross 616 (Mobin) cultivars. The results of statistical analysis of data showed that in spring and summer cultivation, the effect of different irrigation regimes and hybrid on total dry matter and leaf area index, crop growth rate and net uptake rate, relative growth rate and leaf area durability were significant. The results of comparing the means showed that I₂ treatment (irrigation of a furrow during the stages of 4 to 12 leaves and 12 leaves until the emergence of cob silk and conventional irrigation from the emergence of cob silk to maturity) had the lowest total dry matter, leaf area index, crop growth rate, net uptake rate, relative growth rate and leaf area durability and allocated the highest decrease in measured traits compared to treatment I₁ or control (conventional irrigation).</strong><strong> Therefore, low irrigation application is not recommended in the early and middle stages of growth (four leaves until the emergence of cob silk). The superiority of single cross 704 over other hybrids in agraphiological traits can be related to higher yield potential, early maturity and greater adaptation to environmental conditions. The results of comparing spring and summer cultivation showed significant difference in the measured traits (except for net uptake rate).</strong> <strong>Applying low irrigation in treatment I₃ (irrigation one among furrows in 12-leaf stage until emergence of cob silk) had the least decrease in growth indices (compared to other low irrigation treatments) compared to conventional irrigation.</strong> <strong>Therefore, full irrigation in the stage of emergence of cob silk until seed maturity and low irrigation in the middle stages of growth (12 leaves until the emergence of silk leaves) is recommended as the most appropriate option to deal with limited water resources.</strong> رقم, شاخص سطح برگ و ماده خشک کل. Cultivar, Leaf area index and Total dry matter. 25 45 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-251&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Zakernejad سعید ذاکرنژاد 10031947532846007807 10031947532846007807 No Ahmad Naderi احمد نادری 10031947532846007808 10031947532846007808 Yes Seyed Abolhasan Hashemidezfoli سید ابوالحسن هاشمی دزفولی 10031947532846007809 10031947532846007809 No Shahram Lack شهرام لک 10031947532846007810 10031947532846007810 No Mojtaba Alavifazel مجتبی علوی فاضل 10031947532846007811 10031947532846007811 No