fa اثر رژیم‌های مختلف آبیاری بر تولید علوفه، پروتئین، انرژی و کارایی مصرف آب در ارقام شبدر برسیم فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:6.5pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌منظور ارزیابی عملکرد</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> کمی و کیفی</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> علوفه ارقام شبدر برسیم تحت تنش کم‌آبی،</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> آزمایشی </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سه</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تکرار در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج به مدت دو سال زراعی <a name="_Hlk61734749">(97-1396 و 98-1397) </a>اجرا </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شد</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">. سه </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رژیم </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">آبیاری شامل آبیاری کامل (</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تأمین 100 درصد نیاز آبی شبدر)، تنش متوسط (تأمین 75درصد نیاز آبی شبدر) و تنش شدید (تأمین 50درصد نیاز آبی شبدر) به‌عنوان عامل اصلی و پنج رقم شبدر برسیم (کرج، الیت، اکیناتون، وین و </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">الکس) به‌عنوان عامل فرعی بررسی شدند. نتایج نشان داد که بیش‌ترین عملکرد علوفه تازه و ماده خشک در هر سه سطح آبیاری، از رقم وین و کرج و کم‌ترین آن از رقم اکیناتون به&shy; دست آمد. بیش‌ترین کارایی مصرف آب برای تولید انرژی شیردهی در سطوح آبیاری 100 درصد، 75</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">درصد</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و 50</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">درصد</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نیاز آبی به &shy;ترتیب از ارقام </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">وین، </span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">الکس و الیت به &shy;دست آمد. با اعمال تنش کم‌آبی عملکرد ماده خشک، عملکرد پروتئین قابل متابولیسم، محتوای انرژی خالص شیردهی و عملکرد آن کاهش یافت، درحالی‌که محتوی پروتئین قابل متابولیسم افزایش یافت. علاوه &shy;بر این تنش کم‌آبی سبب افزایش کارایی مصرف آب برای تولید ماده خشک، پروتئین قابل متابولیسم و انرژی خالص شیردهی شد. به‌طورکلی با توجه به مجموع صفات کمی و کیفی، ارقام الیت و کرج به‌عنوان مناسب‌ترین ژنوتیپ‌ها برای کشت در شرایط تنش کم‌آبی قابل توصیه می‌باشند.</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <strong>To evaluate the quantitative and qualitative forage yield of clover cultivars under water deficit, a split plots experiment was conducted in randomized complete block design with three replications at the Seed and Plant Improvement Institute, Karaj, Iran, for two cropping years (2017-18 and 2018-19). Three irrigation regimes included full irrigation (supplying 100% of clover water requirement), moderate stress (supplying 75% of clover water supply) and severe stress (supplying 50% of clover water supply) as the main factor, and five clover cultivars (Karaj, Elite, Ekinaton, Win and Alex) were evaluated as the sub-factor. The results showed that the maximum yield of fresh forage and dry matter in all three irrigation levels were obtained from Win and Karaj cultivars and the minimum from Ekinaton cultivar. The highest water use efficiency for the production of lactation energy at the irrigation levels of 100%, 75%, and 50% was obtained from Win, Alex and Elite cultivars, respectively. In water deficit stress, dry matter yield, metabolizable protein yield, content and yield of net lactation energy decreased, whereas metabolizable protein content increased. In addition, water deficit stress increased water use efficiency for the production of dry matter, metabolizable protein, and net lactation energy. Overall, due to the both quantitative and qualitative traits, Elite and Karaj cultivars are recommended as the best genotypes for cultivation under water deficit stress conditions.</strong> انرژی, شبدر, خشکی و کیفیت علوفه. Energy, Clover, Drought, Forage quality. 5 23 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-296-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahyar Balazadeh مهیار بالازاده mahyar.balazadeh@yahoo.com 0310441511 100319475328460010005 No Department of Agronomy and Horticultural Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه علوم زراعی و باغی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Zamanian محمد زمانیان m.zamanian@areeo.ac.ir 3962241787 100319475328460010006 Yes Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Farid Golzardi فرید گل زردی faridgolzardi@gmail.com 3932854632 100319475328460010007 No Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Ali Mohammadi Torkashvand علی محمدی ترکاشوند m.torkashvand54@yahoo.com 4969058581 100319475328460010008 No Department of Agronomy and Horticultural Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه علوم زراعی و باغی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران